Etsel » Specials » Bijbelse geschiedenispersonen
ETSEL - NOACHIEDEN

Startpagina - Bijbelse geschiedenis en Bijbelse personen

Startpagina - Bijbelse geschiedenis en Bijbelse personen De Bijbel heet in het Hebreeuws Tenach. Tenach is het acroniem van Tora (Onderricht), Nevi'iem (Profeten) en Ketoeviem (Geschriften). De Tenach wordt ook wel de Tora genoemd. We bedoelen hiermee de Schriftelijke Tora. Daarnaast hebben de Joden ook de Mondelinge Tora die de tekst van de Schriftelijke Tora uitlegt.

Wat kunt u in deze special verwachten?

In deze special besteden we aandacht aan de Joodse Bijbel c.q. de Tora. We behandelen zowel de Schriftelijke als de Mondelinge Tora. Naast een overzicht van de Joodse Bijbelboeken en de Schriftelijke en Mondelinge Tora besteden we ook aandacht aan de inhoud van de Bijbelboeken en bespreken we Bijbelse figuren die voor het Joodse volk van groot belang zijn. Ook besteden we aandacht aan Bijbelcommentatoren. Uiteraard wordt over de inhoud van de Bijbelboeken vanuit orthodox Joods perspectief geschreven. De Tora (=instructie) is immers alleen bedoeld voor het Joodse volk, hoewel er ook ook wijsheden in staan die relevant zijn voor de niet-Joden. Wie overigens meer informatie wil over de betekenis van de Joodse Bijbel voor niet-Joden kan kijken in een andere special c.q. startpagina, klik hier.

Bijbelboeken



Bijbelse geschiedenis

ToraRichteren, profeten en koningen

Bijbel (Tenach) - Boekrollen

Bijbel (Tenach) - Boekrollen

In deel II besprak ik de schriftelijke vastlegging en overlevering van de Bijbel. Men gebruikte hiervoor steen, metaal en hout als materiaal, waarin het schrift gegraveerd, gebeiteld of gekerfd werd.…
Bijbel (Tenach) - Canon & Tora

Bijbel (Tenach) - Canon & Tora

Het Oude Testament (Tenach) is in de loop der geschiedenis met verschillende benamingen aangeduid. De vroegste benaming is 'HaSefariem' (de boeken). Dit werd door Grieks sprekende Joden vertaald met B…
Bijbel (Tenach) - De positie van de mens

Bijbel (Tenach) - De positie van de mens

De mens wordt in de Tenach aangeduid door middel van verschillende woorden, die elk de verschillende aspecten van de menselijke natuur weergeven of benadrukken. De belangrijkste zijn: Adam, Iesj, Enos…
Bijbel (Tenach) - Geniza & Belangrijke handschriften

Bijbel (Tenach) - Geniza & Belangrijke handschriften

De Tora is altijd het middelpunt geweest in het religieuze leven van het volk Israël. De Tora wordt geschreven op een rol en heet de Heilige Wetsrol. Het is gemaakt van perkament. De schrijver schrijf…
Bijbel (Tenach) - Halacha & Haggada

Bijbel (Tenach) - Halacha & Haggada

De Bijbel is de bron en uitgangspunt van het Jodendom. In de loop der eeuwen is er enorme Joodse literatuur ontstaan die voornamelijk gebaseerd is op zowel de Geschreven als Mondelinge Tora (de vijf b…
Bijbel (Tenach) - Hebreeuwse poëzie in de Tenach

Bijbel (Tenach) - Hebreeuwse poëzie in de Tenach

In Tenach vinden we veel poëzie. Sommige Bijbelboeken zijn zelfs geheel in dichtvorm geschreven. De belangrijkste poëtische boeken zijn: het Psalmenboek (Sefer Tehilliem), de Spreuken van Salomo (Misj…
Bijbel (Tenach) - het Hebreeuws, een semitische taal

Bijbel (Tenach) - het Hebreeuws, een semitische taal

Hebreeuws is de belangrijkste taal van het Oude Testament (enkele stukken zijn in het Aramees geschreven). De term Hebreeuws is pas tijdens het begin van het christendom ingevoerd. Daarvoor werd de ta…
Bijbel (Tenach) - kunst in de Tenach

Bijbel (Tenach) - kunst in de Tenach

In de kunstuitdrukkingen van het volk Israël zijn invloeden van zijn directe omgeving terug te vinden. Een wezenlijk probleem is dat de Tora verbiedt om afbeeldingen van mens en dier te maken. Hetzelf…
Bijbel (Tenach) - muziek & muziekinstrumenten in Oud Israël

Bijbel (Tenach) - muziek & muziekinstrumenten in Oud Israël

De Bijbel (Tenach) vormt bijna de enige en belangrijkste bron wat betreft informatie over muziek en muziekinstrumenten. Daarnaast is wat informatie beschikbaar uit archeologische vondsten. Met de info…
Bijbel (Tenach) - natuurbeelden in de Tenach

Bijbel (Tenach) - natuurbeelden in de Tenach

In de Tenach komen veel natuurbeelden voor. De mensen leefden erg dicht bij de natuur en waren er nauw mee verbonden. Dit komt terug in veel Bijbelpassages. Natuurbeelden worden gebruikt om bepaalde d…
Bijbel (Tenach) - Overlevering & Masora

Bijbel (Tenach) - Overlevering & Masora

De Tora is door Mozes via God ontvangen en is sindsdien overgeleverd. De overlevering geldt ook voor de overige Bijbelboeken. In de loop der eeuwen ging de benaming "Tora" in algemene zin alle Bijbelb…
Bijbel: Daniël, Ezra, Nehemia en Kronieken

Bijbel: Daniël, Ezra, Nehemia en Kronieken

In Daniël worden alle geheimen van de geschiedenis en de toekomst van de wereld beschreven. In Ezra en Nehemia zijn verslagen beschreven van de terugkeer van vele Joden uit de ballingschap in Babyloni…
Bijbel: De twaalf kleine profeten

Bijbel: De twaalf kleine profeten

Hosea, Joël, Amos, Obadja, Jona, Micha, Nahum, Habakuk, Zefanja, Haggaï, Zacharia en Maleachi behoren tot de zogenaamde twaalf profeten (Trei-Assar). Omdat de boeken van de twaalf profeten relatief kl…
Bijbel: Genesis en Exodus

Bijbel: Genesis en Exodus

Genesis begint met...het Begin. De schepping van de wereld, de dieren, en de eerste mens worden in dit boek beschreven. De Schepping is veel meer dan een geschiedenis verhaaltje. Achter elk woord en e…
Bijbel: Hooglied, Ruth, Klaagliederen, Prediker en Esther

Bijbel: Hooglied, Ruth, Klaagliederen, Prediker en Esther

In dit artikel aandacht voor de 5 megillot: Hooglied, Ruth, Klaagliederen, Prediker en Esther. Hooglied heeft als groot thema de relatie tussen God en Zijn Uitverkoren Volk. Het Boek Ruth verhaalt ove…
Bijbel: Jesaja, Jeremia en Ezechiël

Bijbel: Jesaja, Jeremia en Ezechiël

De rol van Jesaja was de waarschuwingen van God aan Zijn natie door te geven...het geweten van het Joodse volk. Zijn boodschap was ook één van troost -er is vreugde en hoop op de toekomstige perfecte…
Bijbel: Jozua, Richteren, Samuël en Koningen

Bijbel: Jozua, Richteren, Samuël en Koningen

Jozua was de eerste leider na Mozes. Hij moest het volk Israël leiden in de verovering van het Land Israël en in de opbouw van een heilige natie die leefde volgens de voorschriften van de Tora. Na Joz…
Bijbel: Leviticus, Numeri en Deuteronomium

Bijbel: Leviticus, Numeri en Deuteronomium

Het boek Leviticus behandelt de wetten die voornamelijk gericht zijn op de Tempeldienst. Hoewel er nu geen Tempel meer is, is het toch van belang de wetten te blijven bestuderen. In Numeri lezen we da…
Bijbel: Misjna (Mondelinge Tora)

Bijbel: Misjna (Mondelinge Tora)

Het boek dat bekend staat als de Misjna kan beschouwd worden als de hoeksteen van het Jodendom Haar 63 onderdelen (tractaten) verschaffen de achtergrond voor elk onderwerp van de Halacha (Joodse wet)…
Bijbel: Psalmen, Spreuken en Job

Bijbel: Psalmen, Spreuken en Job

In dit artikel aandacht voor de boeken Psalmen, Spreuken en Job. De psalmen zijn gedichten waarin God geprezen en gesmeekt wordt. De gedichten zijn o.a. door Koning David geschreven. Spreuken, geschre…
Bijbel: Talmoed (Gemara), Tosefta, Mechilta, Sifra, Sifré

Bijbel: Talmoed (Gemara), Tosefta, Mechilta, Sifra, Sifré

De Talmoed is de gedrukte versie van zowel de Misjna als de Gemara. De Misjna is de erg korte toelichting op de wetten van de Mondelinge Tora. De Gemara is de verklaring die al de kloven opvult. Terwi…
Bijbelse geschiedenis: Abimelech, Tola, Jair en Jefta

Bijbelse geschiedenis: Abimelech, Tola, Jair en Jefta

Na de dood van Gideon komt Abimelech aan de macht die bijna al zijn broers laat ombrengen. Alleen de jongste broer, Jotham, blijft leven. Abimelech wordt leider van de Shechemieten, maar hij wordt ged…
Bijbelse geschiedenis: Abraham getest - "offer" van Izaäk

Bijbelse geschiedenis: Abraham getest - "offer" van Izaäk

Abraham wordt getest door God. Hij moet zijn zoon Izaäk offeren. Abraham stelt geen vragen en hij volgt het bevel van God op. Op het moment dat Abraham het mes heft houdt een engel hem tegen. Het beve…
Bijbelse geschiedenis: Abram en Lot delen het land

Bijbelse geschiedenis: Abram en Lot delen het land

Vanwege een hongersnood trekt Abram met zijn gevolg naar Egypte. Wanneer de hongersnood ten einde is keren Abram en Lot naar Kanaän terug. Daar krijgen de herders van Abram en Lot ruzie over de grond…
Bijbelse geschiedenis: Absalom / David wederom koning

Bijbelse geschiedenis: Absalom / David wederom koning

David raakt in onmin met zijn zoon Absalom die Amnon heeft gedood. Absalom wil David opvolgen maar deze wil dat Salomo zijn opvolger wordt. Absalom komt in opstand. Tijdens de strijd in het bos van Ef…
Bijbelse geschiedenis: Amalek en Jethro

Bijbelse geschiedenis: Amalek en Jethro

Terwijl de Israëlieten nog steeds in Refidim zijn, worden ze door de Amalekieten, een machtig strijdbaar volk en afstammelingen van Ezau, aangevallen. Het is een laffe aanval op een vermoeid en uitgep…
Bijbelse geschiedenis: Baasha, Zimri, Omri, Achab

Bijbelse geschiedenis: Baasha, Zimri, Omri, Achab

Zoals de profeet Ahija heeft voorspeld begint Koning Baasha zijn regeerperiode met bloedvergieten. Hij vernietigt het hele huis Jeroboam. Geen enkel familielid blijft in leven. Toch betekent dit niet…
Bijbelse geschiedenis: Bileam en Balak

Bijbelse geschiedenis: Bileam en Balak

Balak zendt boodschappers naar Bileam, de grootste magiër in deze dagen, en vraagt hem naar Moab te komen om de kinderen van Israël te vervloeken die proberen hun land te overmeesteren. Bileam weet ec…
Bijbelse geschiedenis: David de schaapsherder en Goliath

Bijbelse geschiedenis: David de schaapsherder en Goliath

David is één van de beroemdste Joden in de geschiedenis. Hij wordt door Samuël tot koning gezalfd. Maar Koning Saul mag dit nog niet weten. Op een dag treffen de Joden en Filistijnen elkaar. De Filist…
Bijbelse geschiedenis: David op de vlucht voor Koning Saul

Bijbelse geschiedenis: David op de vlucht voor Koning Saul

David is op de vlucht voor Saul. Hij vlucht naar het zuiden, de bergen van Judea. Hij heeft wapens en voedsel nodig die hij krijgt in Nob, een heilige stad. Hier woont Achimelech. Deze geeft hem brood…
Bijbelse geschiedenis: de dood van Koning Saul

Bijbelse geschiedenis: de dood van Koning Saul

Koning Saul en zijn drie zonen, Jonathan, Abinadab en Malkishua vinden de dood tijdens hun strijd tegen de Filistijnen. Dit was voorspeld door de geest van Samuël die door een heks in Endor was opgero…
Bijbelse geschiedenis: De dood van Mozes

Bijbelse geschiedenis: De dood van Mozes

Mozes sterft in het land van de Moabieten. Hij mag het Beloofde Land niet binnengaan omdat hij eerder heeft gezondigd. Voor zijn dood wijst God hem zijn opvolger aan: Jozua. Ook neemt Mozes de hele To…
Bijbelse geschiedenis: de geboorte van Mozes

Bijbelse geschiedenis: de geboorte van Mozes

De dag nadert wanneer, volgens de Egyptische astrologen, de bevrijder van de kinderen van Israël geboren zal worden. Omdat ze niet weten of hij van Joodse of Egyptische afstammeling zal zijn, worden o…
Bijbelse geschiedenis: de laatste jaren in de woestijn

Bijbelse geschiedenis: de laatste jaren in de woestijn

De laatste jaren in de woestijn zijn zwaar voor de kinderen van Israël. Wanneer Mirjam sterft, houdt de waterbron op. De mensen lijden dorst en worden kwaad op Mozes. Op bevel van God haalt Mozes wate…
Bijbelse geschiedenis: de opstand van Korach

Bijbelse geschiedenis: de opstand van Korach

Korach, één van de rijke leiders van de Levieten en een neef van Mozes en Aäron, voelt zich tekort gedaan in de verdeling van hoge priesterlijke onderscheidingen en leiderschap. Hij is jaloers op Moze…
Bijbelse geschiedenis: de profeten Hosea, Amos, Jona

Bijbelse geschiedenis: de profeten Hosea, Amos, Jona

Ten tijde van de Koning Jeroboam II zijn drie belangrijke profeten actief. Dit zijn Hosea, Amos en Jona. Zij wijzen de bevolking van Israël op haar zonden en voorspellen straf van God. De profeet Hose…
Bijbelse geschiedenis: De Tabernakel

Bijbelse geschiedenis: De Tabernakel

Op de dag dat Mozes terugkeert van de Berg Sinaï met de twee Stenen Tafelen, verzamelt hij de hele gemeenschap van Israël rond hem en vertelt hen dat God hem heeft bevolen een plaats van aanbidding te…
Bijbelse geschiedenis: de tien plagen van Egypte

Bijbelse geschiedenis: de tien plagen van Egypte

Met tien plagen treft God de Farao en Egypte. Na elke plaag belooft Farao het volk Israël te laten gaan, maar telkens verstokt zijn hart. De eerste negen plagen zijn een teken van Gods almacht. Het be…
Bijbelse geschiedenis: de twaalf verspieders in Kanaän

Bijbelse geschiedenis: de twaalf verspieders in Kanaän

Terwijl de kinderen van Israël hun kamp hebben opgeslagen bij Kadesh Barnea en het land Kanaän niet ver weg is, eisen ze van Mozes dat hij een groep verspieders naar het land stuurt, zodat ze geïnform…
Bijbelse geschiedenis: de tweeling Jakob en Ezau

Bijbelse geschiedenis: de tweeling Jakob en Ezau

Na twintig jaar krijgen Izaäk en Rebekka eindelijk kinderen: een tweeling, Jakob en Ezau. Hoewel het tweelingen zijn hebben ze verschillende karakters. Jakob is veel thuis om te studeren; Ezua jaagt o…
Bijbelse geschiedenis: de val van Jericho

Bijbelse geschiedenis: de val van Jericho

Na het wonder bij de rivier de Jordaan, gebeurt een volgend wonder. Een paar kilometer ten westen van Gilgal ligt de stad Jericho omringd door dikke muren. De Joden belegeren een week lang Jericho. Zi…
Bijbelse geschiedenis: de verdeling van Kanaän

Bijbelse geschiedenis: de verdeling van Kanaän

Na de verovering van Kanaän wordt het land verdeeld onder de twaalf stammen van Israël. De Levieten gaan in 48 steden wonen, waaronder de vrijsteden. Zij zijn de leraren van Israël en doen dienst in d…
Bijbelse geschiedenis: de vrome Koning Asa

Bijbelse geschiedenis: de vrome Koning Asa

De zoon van Koning Abija is Asa. Hij volgt zijn vader op als koning van Judea. Hij is werkelijk vroom en vreest God. Tijdens zijn 41-jarige bestuur van het land zet hij zich in voor het Jodendom en vo…
Bijbelse geschiedenis: de wonderen van profeet Elisa

Bijbelse geschiedenis: de wonderen van profeet Elisa

Ten tijde van het bestuur van Koning Jehoram zucht het land onder oorlog en hongersnood en staat op het punt in te storten. In deze tijd zendt God de profeet Elisa om het volk te troosten en te bemoed…
Bijbelse geschiedenis: doortocht door de Rietzee

Bijbelse geschiedenis: doortocht door de Rietzee

De kortste route voor de kinderen van Israël naar het Beloofde Land zou via het land van de Filistijnen zijn. God wil echter de nieuw geboren Joodse natie de gelegenheid geven de resten van de Egyptis…
Bijbelse geschiedenis: Einde Koninkrijk Israël

Bijbelse geschiedenis: Einde Koninkrijk Israël

Het gaat slecht met Israël. De zonden van het volk worden met de dag erger. Koning Jeroboam II regeert veertig jaar. Na zijn overlijden komt zijn zoon Zecharia op de troon. Maar vanwege zijn zondig ge…
Bijbelse geschiedenis: Einde van het Huis van Omri

Bijbelse geschiedenis: Einde van het Huis van Omri

De profeet Jona zalft in het geheim Jehu, de commandant van de Joodse legers, als volgende koning van Israël. Jona profeteert dat Jehu het Huis van Achab (behorend tot het Huis van Omri) zal vernietig…
Bijbelse geschiedenis: Gideon verslaat de Midianieten

Bijbelse geschiedenis: Gideon verslaat de Midianieten

Het volk Israël lijdt onder de Midianieten, een stam die ten oosten van de Jordaan woont. Deze stam voert aanvallen uit op Joodse nederzettingen. Ze branden huizen af en doden mensen. Vooral tijdens h…
Bijbelse geschiedenis: God openbaart Zichzelf aan Mozes

Bijbelse geschiedenis: God openbaart Zichzelf aan Mozes

Wanneer Mozes zijn vee hoedt in de woestijn verschijnt God bij een brandend braamstruikje waarvan de takken niet verschroeien. God zegt tegen Mozes dat hij de kinderen van Israël moet bevrijden. Mozes…
Bijbelse geschiedenis: het Gouden Kalf

Bijbelse geschiedenis: het Gouden Kalf

Gedurende Mozes' lange afwezigheid verspreidt het Egyptische uitschot dat de kinderen van Israël vergezelde sinds hun uittocht uit Egypte het verhaal dat Mozes nooit zal terugkeren en dat ze beter een…
Bijbelse geschiedenis: Het Huis van Jehu

Bijbelse geschiedenis: Het Huis van Jehu

Koning Jehu is aan de macht in Israël en besluit de Baäl godsdienst te verwijderen uit Israël. Toch aanbidt Jehu niet alleen God. Hij dient ook de kalveren in Bethel en Dan. De profeet Jona voorspelt…
Bijbelse geschiedenis: het koninkrijk van Jeroboam

Bijbelse geschiedenis: het koninkrijk van Jeroboam

Jeroboam komt in opstand tegen Koning Rehabeam die zijn vader Koning Salomo had opgevolgd. Na de succesvolle opstand tracht hij in de nieuw gevormde onafhankelijke staat het Tienstammenrijk van Israël…
Bijbelse geschiedenis: het leven van aartsvader Abraham

Bijbelse geschiedenis: het leven van aartsvader Abraham

Abraham is de eerste aartsvader. Hij is de zoon van Terach die aan het hof van Nimrod dient. Nimrod wil de baby Abram doden omdat zijn astrologen Abram als een toekomstige bedreiging zien. Terach redt…
Bijbelse geschiedenis: Het verbond tussen God en Abraham

Bijbelse geschiedenis: Het verbond tussen God en Abraham

God belooft Abram een rijk nageslacht. Hoewel Abram oud is en geen kinderen heeft gelooft hij God. God vertelt Abram dat zijn nakomelingen eerst als slaaf in Egypte zullen verblijven maar daarna zulle…
Bijbelse geschiedenis: Het volk van het Boek

Bijbelse geschiedenis: Het volk van het Boek

De Joden worden het volk van het Boek (Bijbel, Tora) genoemd. De Tora bestaat uit twee groepen voorschriften. Door het nakomen van de eerste groep geboden kan de Jood de hoogste perfectie als mens ver…
Bijbelse geschiedenis: Israël beproefd in de woestijn

Bijbelse geschiedenis: Israël beproefd in de woestijn

De kinderen van Israël hebben voor bijna een geheel jaar hun kamp bij de Berg Sinaï gehad, wanneer de wolkenzuil voor de eerst opstijgt, over de Tabernakel. Meteen zetten de kinderen van Israël hun re…
Bijbelse geschiedenis: Israël leeft onder Salomo in vrede

Bijbelse geschiedenis: Israël leeft onder Salomo in vrede

Onder het koningschap van Salomo beleeft Israël een gouden periode. Jeruzalem wordt het centrum van wijsheid, rijkdom, pracht en praal. Zowel koningen als gewone mensen bewonderen de wijsheid van Salo…
Bijbelse geschiedenis: Israëls slavernij in Egypte

Bijbelse geschiedenis: Israëls slavernij in Egypte

Behalve hun taal, kleding en namen, zijn veel kinderen van Israël geassimileerd in de sociale en culturele omgeving van hun Egyptische buren en zij zijn degenen die de toorn van de Egyptenaren ontlokk…
Bijbelse geschiedenis: Izaäk en Ismaël

Bijbelse geschiedenis: Izaäk en Ismaël

Abraham verhuist van Hebron naar Gerar in het land van de Filistijnen. Daar krijgen hij en Sara een zoon, Izaäk. Izaäk wordt op de achtste dag besneden als verbondsteken met God. Sara wil dat Ismaël e…
Bijbelse geschiedenis: Izaäk en Rebekka trouwen

Bijbelse geschiedenis: Izaäk en Rebekka trouwen

Abraham wil graag dat Izaäk een vrouw zal trouwen die hetzelfde karakter en statuur van Sara heeft. Abraham besluit daarom te zoeken naar een schoondochter bij de kinderen van zijn broer Nahor. Zijn d…
Bijbelse geschiedenis: Jakob bij Laban

Bijbelse geschiedenis: Jakob bij Laban

Jakob arriveert na zijn vlucht voor Ezau bij zijn oom Laban in Haran. Hij ontmoet Rachel. Laban belooft dat Jakob met Rachel mag trouwen als hij 7 jaar voor hem werkt. Maar na 7 jaar moet Jakob eerst…
Bijbelse geschiedenis: Jakob en zijn familie naar Egypte

Bijbelse geschiedenis: Jakob en zijn familie naar Egypte

Jakob is overdonderd wanneer hij van zijn zoons verneemt dat Jozef nog in leven is. Hij aanvaardt de uitnodiging om in Egypte te gaan wonen met zijn gehele huishouding. Farao wijst hen het land Goshen…
Bijbelse geschiedenis: Jakob keert naar Kanaän terug

Bijbelse geschiedenis: Jakob keert naar Kanaän terug

Jakob keert terug naar Kanaän. Hij vertrekt in het geheim omdat hij bang is dat zijn oom Laban hem niet wil laten gaan. Laban achtervolgt Jakob echter. In een droom krijgt Laban van God te horen Jakob…
Bijbelse geschiedenis: Jakob ontvangt de zegen van Izaäk

Bijbelse geschiedenis: Jakob ontvangt de zegen van Izaäk

Izaäk ligt op zijn ziekbed. Als laatste verrichting wil hij zijn zoon Ezau zegenen. Izaäk ziet Ezau's goddeloze gedrag niet omdat zijn ogen ogen slechter worden en hij gebonden is aan zijn tent. Rebek…
Bijbelse geschiedenis: Jakob op de vlucht voor Ezau

Bijbelse geschiedenis: Jakob op de vlucht voor Ezau

Nadat Jakob de zegen van zijn vader Izaäk heeft ontvangen moet hij vluchten voor Ezau die hem wil doden. Rebekka stelt aan Jakob voor om naar haar broer Laban te gaan in Haran (Mesopotamië). Onderweg…
Bijbelse geschiedenis: Jozef als bestuurder van Egypte

Bijbelse geschiedenis: Jozef als bestuurder van Egypte

Jozef komt vrij uit de gevangenis wanneer de Farao hem vraagt zijn dromen te verklaren. Met hulp van God vertelt Jozef wat de dromen van de Farao betekenen. Egypte zal zeven jaren in welvaart leven. D…
Bijbelse geschiedenis: Jozef bij Potifar en in gevangenis

Bijbelse geschiedenis: Jozef bij Potifar en in gevangenis

Jozef belandt, nadat hij verkocht is door zijn broers aan slavenhandelaars, in Egypte. Hier wordt hij slaaf van Potifar. Potifar erkent dat Jozef een bijzondere slaaf is en stelt hem aan het hoofd van…
Bijbelse geschiedenis: Jozef en zijn broers

Bijbelse geschiedenis: Jozef en zijn broers

Jozef is de favoriete zoon van Jakob. Dit wekt veel jaloezie op bij de andere broers. Ze gaan hem nog meer haten wanneer hij over zijn dromen vertelt waarin de schoven van zijn broers buigen voor zijn…
Bijbelse geschiedenis: Jozef openbaart zijn identiteit

Bijbelse geschiedenis: Jozef openbaart zijn identiteit

Opnieuw test Jozef zijn broers. In hoeverre zijn ze bereid zichzelf op te offeren voor de ander? Jozef laat zijn 'magische' beker in de zak van Benjamin leggen. Wanneer de broers vertrekken worden ze…
Bijbelse geschiedenis: Jozefs broers komen naar Egypte

Bijbelse geschiedenis: Jozefs broers komen naar Egypte

Omdat er ook hongersnood heerst in Kanaän, gaan de broers van Jozef op weg naar Egypte om er graan te halen. Jozef verwacht zijn broers. Hij herkent ze, maar zij herkennen hem niet. Jozef gaat zijn br…
Bijbelse geschiedenis: Jozefs broers opnieuw naar Egypte

Bijbelse geschiedenis: Jozefs broers opnieuw naar Egypte

Omdat de hongersnood nog niet voorbij is in Kanaän wordt Jakob wel gedwongen om zijn zonen samen met Benjamin terug te laten keren naar Egypte om opnieuw voedsel te halen. Juda staat in voor de veilig…
Bijbelse geschiedenis: Jozua, waardig opvolger van Mozes

Bijbelse geschiedenis: Jozua, waardig opvolger van Mozes

Jozua volgt Mozes als leider op. Hij heeft de taak om het land Kanaän te veroveren en de Joden erin te vestigen. Jozua stuurt de inwoners drie keuzen: het land verlaten, overgeven en vrede maken, of v…
Bijbelse geschiedenis: Kaïn en Abel en nakomelingen Adam

Bijbelse geschiedenis: Kaïn en Abel en nakomelingen Adam

De eerste mensen die geboren worden zijn Kaïn en Abel, de twee kinderen van Adam en Eva (die door God geschapen werden). Kaïn, de eerstgeborene ploegt de velden en Abel is schaapsherder. De twee maken…
Bijbelse geschiedenis: Koning David regeert over Israël

Bijbelse geschiedenis: Koning David regeert over Israël

David wordt in Hebron tot koning gekroond. Hij is bij alle inwoners van Israël geliefd. Na 7,5 jaar in Hebron te hebben gewoond verovert David Jeruzalem op de Jebusieten en maakt het tot de hoofdstad…
Bijbelse geschiedenis: Koning David van Juda

Bijbelse geschiedenis: Koning David van Juda

Koning David wordt gekroond tot koning van Juda. Abner accepteert dit niet en zorgt ervoor dat Ishbosheth koning van Israël wordt. Er breekt een burgeroorlog uit. Na veel gevechten verzoenen beide par…
Bijbelse geschiedenis: Koning Davids laatste jaren

Bijbelse geschiedenis: Koning Davids laatste jaren

Davids laatste jaren worden gekenmerkt door nationale problemen die veroorzaakt zijn door fouten uit het verleden. Adonija probeert nog David op te volgen, maar David laat Salomo tot koning zalven. Da…
Bijbelse geschiedenis: Koning Salomo en de Tempel

Bijbelse geschiedenis: Koning Salomo en de Tempel

Koning Salomo is de wijste man die ooit op aarde heeft geleefd. Zijn rijk strekt zich uit van de Nijl in het westen tot aan de Eufraat in het noordoosten. Er vinden geen conflicten plaats met naburige…
Bijbelse geschiedenis: Koning Saul wil David doden

Bijbelse geschiedenis: Koning Saul wil David doden

Na de overwinning op Goliath is David enorm populair geworden. Koning Saul is jaloers op hem en wil hem doden. Jonathan, de zoon van Saul, tracht verzoening te brengen maar dit mislukt uiteindelijk. W…
Bijbelse geschiedenis: Laatste jaren van Koning Achab

Bijbelse geschiedenis: Laatste jaren van Koning Achab

De interne strijd tussen het Jodendom en de afgodendienst wordt spoedig overschaduwd door de dreiging van oorlog vanuit het noorden. De koning van Syrië begint een oorlog tegen Israël. Maar Koning Ach…
Bijbelse geschiedenis: laatste oorlogen koning David

Bijbelse geschiedenis: laatste oorlogen koning David

Nog steeds voert Israël oorlogen tegen vele vijandige stammen. Davids leger heeft 12 divisies (elke stam één). Elke divisie bestaat uit 24.000 mannen. Totaal zijn er 288.000 soldaten. Om echte vrede t…
Bijbelse geschiedenis: manna uit de Hemel

Bijbelse geschiedenis: manna uit de Hemel

De Israëlieten maken een lastige tocht door de woestijn. Ze vinden moeilijk water. Als ze uiteindelijk water hebben gevonden is dit bitter. God geeft Mozes echter de opdracht het water zoet te maken.…
Bijbelse geschiedenis: Mozes en Aäron bij de Farao

Bijbelse geschiedenis: Mozes en Aäron bij de Farao

Mozes keert terug naar Egypte. Samen met zijn broer Aäron gaat hij naar de Farao. Verbaasd en bang door hun plotselinge verschijning, vraagt Farao wat de twee broers willen. De boodschap klinkt als ee…
Bijbelse geschiedenis: Mozes in Egypte

Bijbelse geschiedenis: Mozes in Egypte

Mozes krijgt interesse in het lijden van het Joodse volk. Hij gaat ze helpen. Op een dag slaat hij een Egyptische opziener dood. Hij moet vluchten naar Kush. Daar wordt hij koning. Maar wanneer de reg…
Bijbelse geschiedenis: Noach en de Zondvloed

Bijbelse geschiedenis: Noach en de Zondvloed

Noach en zijn familie zijn de enige rechtvaardige en vrome mensen op aarde. Omdat de rest van de mensheid in corruptie leeft besluit God al het leven te vernietigen. Alleen Noach en zijn familie blijv…
Bijbelse geschiedenis: Openbaring op de Sinaï - Tien Geboden

Bijbelse geschiedenis: Openbaring op de Sinaï - Tien Geboden

Na een lange reis door de woestijn komen de kinderen van Israël aan in de Sinaï-woestijn. Daar bij de Berg Sinaï slaan ze hun kamp op. Hier zal God Zich aan het Joodse volk openbaren. Hij doet dit met…
Bijbelse geschiedenis: profeet Elia uit Gilead

Bijbelse geschiedenis: profeet Elia uit Gilead

De Bijbelse profeet Elia komt uit Gilead om als boodschapper van God Koning Achab te ontmoeten en hem te waarschuwen. Maar Achab luistert niet naar Elia. Dan vertelt Elia dat er drie jaar lang geen re…
Bijbelse geschiedenis: Rehabeam en Abijah

Bijbelse geschiedenis: Rehabeam en Abijah

Judea is trouwer aan God dan het Koninkrijk Israël. De religieus Joodse traditie houdt 125 jaar stand. Toch zondigt Koning Rehabeam door afgoden het land binnen te brengen en wordt het volk gestraft m…
Bijbelse geschiedenis: Richteren - Deborah en Barak

Bijbelse geschiedenis: Richteren - Deborah en Barak

Na de eerste drie Richteren (Otniël, Ehud en Shamgar) treden twee nieuw Richteren op de voorgrond: Deborah en Barak. Deborah is bekend om de palmboom waar ze onder zit. Van deze plek geeft ze advies,…
Bijbelse geschiedenis: Richteren - Otniël, Ehud, Shamgar

Bijbelse geschiedenis: Richteren - Otniël, Ehud, Shamgar

Na de dood van Jozua zit Israël zonder leider. Omdat nog niet geheel Kanaän in handen is van de twaalf stammen, wordt de stam Juda aangewezen om de rest te leiden. Maar de Joden worden het oorlog voer…
Bijbelse geschiedenis: Samaria onder beleg

Bijbelse geschiedenis: Samaria onder beleg

Onder de heerschappij van Jehoram lijdt het volk Israël zeven opeenvolgende jaren onder hongersnood. Ondertussen proberen de Syriërs o.l.v. Benhadad de nederlagen tegen Achab te wreken. Maar de legers…
Bijbelse geschiedenis: Samuël de Profeet en Richter

Bijbelse geschiedenis: Samuël de Profeet en Richter

Wanneer Hanna uiteindelijk een zoon krijgt, Samuël, brengt ze deze na een paar jaar naar de Hoge Priester Eli waar hij in een religieuze atmosfeer opgroeit. Uiteindelijk zal Samuël Eli als hogeprieste…
Bijbelse geschiedenis: Saul eerste Koning Israël

Bijbelse geschiedenis: Saul eerste Koning Israël

Het Joodse volk wil graag een koning om het volk gezamenlijk op te laten trekken tegen de vijanden. Samuël probeert het volk ervan af te zien omdat een koning vaak het volk onderdrukt. Maar op advies…
Bijbelse geschiedenis: schepping van de wereld; Adam en Eva

Bijbelse geschiedenis: schepping van de wereld; Adam en Eva

Het Woord van God zet de Schepping in beweging: hemel en aarde, bergen en rivieren en alles wat er op leeft. In het begin roept God de hemel en de aarde in leven. In zes dagen schept Hij een wereld va…
Bijbelse geschiedenis: Simson de Nazireeër en Richter

Bijbelse geschiedenis: Simson de Nazireeër en Richter

Simson is één van de grote helden van de Joden. Hij is een Nazireeër die met zijn lange haar over enorme krachten bezit. Hij strijd tegen de Filistijnen, de vijand van Israël. Steeds wint hij de strij…
Bijbelse geschiedenis: Toren van Babel - spraakverwarring

Bijbelse geschiedenis: Toren van Babel - spraakverwarring

De Toren van Babel staat bekend om de spraakverwarring die het uiteindelijk veroorzaakt. De mensen bouwen een Toren om zich gelijk te voelen met God. God straft deze arrogantie af en de mensen die tot…
Bijbelse geschiedenis: Vernietiging van Sodom en Gomorra

Bijbelse geschiedenis: Vernietiging van Sodom en Gomorra

God heeft besloten om de goddeloze steden Sodom en Gomorra te vernietigen. Abraham doet nog een pleidooi om de vernietiging te voorkomen om de rechtvaardigen in de steden te sparen. God belooft aan Ab…
Bijbelse geschiedenis: verovering van Trans-Jordanië

Bijbelse geschiedenis: verovering van Trans-Jordanië

De kinderen van Israël bereiken het Beloofde land. Ze moeten via een omweg het land benaderen omdat de naties van Edom, Ammom en Moab de Joden niet door willen laten. God verbiedt tegen deze volkeren…
Bijbelse geschiedenis: zonen van Achab, Elisa, Jehoram

Bijbelse geschiedenis: zonen van Achab, Elisa, Jehoram

Ahaziah volgt zijn vader Achab op. Zijn koningschap duurt slechts kort. Hij sterft aan verwondingen zoals door de profeet Elia voorspelt. Niet veel later wordt Elia opgenomen in de hemel en volgt zijn…
Bijbelse persoonlijkheden: Adam – Blik op de toekomst

Bijbelse persoonlijkheden: Adam – Blik op de toekomst

Met de zonde van Adam werd de eerste mens uit het Paradijs gezet. Nu ontdekte Adam het doel van het bestaan: de wereld vorm geven en vervolmaken. Adam moest zondigen (ondanks dat het fout was) om zo e…
Bijbelse persoonlijkheden: Elia – profeet der vertroosting

Bijbelse persoonlijkheden: Elia – profeet der vertroosting

Elia wordt in het Jodendom als één van de belangrijkste profeten gezien. Niet alleen in de tijd van de Bijbel maar ook in de na-Bijbelse periode is Elia bij de Joden gebleven in verschillende verschij…
Bijbelse persoonlijkheden: Het “offer” van Izaäk

Bijbelse persoonlijkheden: Het “offer” van Izaäk

Elie Wiesel noemt het verhaal over het “offer” van Izaäk een verwarrende geschiedenis. De vrees heeft hierbij de overhand. Deze geschiedenis omvat het Joodse lot in haar totaliteit: de grote motieven,…
Bijbelse persoonlijkheden: Jakob – vechten tegen duisternis

Bijbelse persoonlijkheden: Jakob – vechten tegen duisternis

Elie Wiesel bespreekt in zijn boek Bijbels Eerbetoon aartsvader Jakob. Hij analyseert de derde aartsvader: wie Jakob is, wat zijn gevecht met de engel voorstelt, waarom Jakob de minst boeiende aartsva…
Bijbelse persoonlijkheden: Jeremia - van Israël én de wereld

Bijbelse persoonlijkheden: Jeremia - van Israël én de wereld

De profeet Jeremia was een overlevende, een getuige. Hij moest kiezen tussen God en Israël en de andere naties, grote en kleine machten, zijn verloren jeugd en onverdraaglijke ouderdom. Als enige van…
Bijbelse persoonlijkheden: Job – de vraag over het lijden

Bijbelse persoonlijkheden: Job – de vraag over het lijden

Job was een rijk en vroom man. Hij werd door God op de proef gesteld. Zijn moeilijkheden komen ons bekend voor. Ook wij kennen moeilijke ogenblikken in ons leven. We gebruiken dan zijn woorden om onze…
Bijbelse persoonlijkheden: Jona – vergeving van zonden

Bijbelse persoonlijkheden: Jona – vergeving van zonden

Jona wordt nergens officieel profeet genoemd. Toch beschouwen we hem als kleine profeet. Waarom verzette hij zich tegen God en zijn menselijke schepsels? Het verhaal van Jona wordt tijdens de Mincha,…
Bijbelse persoonlijkheden: Jozef – de Rechtvaardige

Bijbelse persoonlijkheden: Jozef – de Rechtvaardige

De geschiedenis van Jozef handelt over dromen en dromers. Het gaat om liefde en haat, eerzucht en afgunst, roem en wrok. Alleen de hartstochtelijke liefde tot God ontbreekt. Het verhaal speelt zich af…
Bijbelse persoonlijkheden: Jozua – tragische overwinnaar

Bijbelse persoonlijkheden: Jozua – tragische overwinnaar

In het boek Jozua komen vier personages voor: God, Mozes, Jozua en Israël. God domineert alle anderen; de andere drie domineren elkaar. Mozes is de dienaar van God; Jozua (Richter) de assistent van Mo…
Bijbelse persoonlijkheden: Kaïn en Abel - eerste moord/angst

Bijbelse persoonlijkheden: Kaïn en Abel - eerste moord/angst

In het verhaal van Kaïn en Abel hebben de moordenaar en het slachtoffer dezelfde geschiedenis. Er zijn drie confrontaties: tussen mens en God; tussen een mens en zijn broeder; tussen de mens en zichze…
Bijbelse persoonlijkheden: Koning Saul – uniek in leven/dood

Bijbelse persoonlijkheden: Koning Saul – uniek in leven/dood

Het leven van koning Saul is zwaar, eenzaam en angstig. Zijn levensverhaal met bekende elementen en motieven: profetie en waanzin, vriendschap en verraad, jaloezie en aanvaarding, militaire avonturen…
Bijbelse persoonlijkheden: Mozes de aanvoerder

Bijbelse persoonlijkheden: Mozes de aanvoerder

In de Bijbelse geschiedenis zien we Mozes als de eenzaamste en machtigste held. Zijn taak was onmetelijk groot en daarom ontving hij veel ontzag. Hij wist in zijn eentje de hele loop der geschiedenis…
Geschiedenis Tora 10: Van Babylonië naar Europa

Geschiedenis Tora 10: Van Babylonië naar Europa

Na het op schrift stellen van de Talmoed, wordt de Talmoed de centrale focus van Torastudie. Het gaat hierbij om tekstanalyse. De onderwijzers verklaren de onenigheden en de conclusies die men trekt.…
Geschiedenis Tora 11: Commentatoren en codices

Geschiedenis Tora 11: Commentatoren en codices

In het afgelopen millennium hebben Tora geleerden de Tora van commentaar voorzien. Zo kunnen wij tegenwoordig de Tora makkelijker bestuderen en weten we wat de betekenis is van een bepaalde Tora passa…
Geschiedenis Tora 12: Kabbala en Chassidisme

Geschiedenis Tora 12: Kabbala en Chassidisme

De chassidische meesters hebben Kabbala in hun filosofie geïntegreerd. Daarbij hebben ze bepaalde gewoonten en praktijken ontwikkeld. Zij hebben hun onderricht vereenvoudigd zodat iedere Tora student…
Geschiedenis Tora 13: jesjivot en moessar

Geschiedenis Tora 13: jesjivot en moessar

Volgens de Joodse traditie bestond het studiehuis (jesjiva) reeds voordat de Tora aan Mozes werd gegeven. De tegenwoordige jesjiva is een meer recente innovatie van zo'n 200 jaar oud. Naast Torastudie…
Geschiedenis Tora 14: de Verlichting en Joden

Geschiedenis Tora 14: de Verlichting en Joden

Terwijl de jesjivot en het chassidisme zich bezighielden met Torastudie, gebeurden er in de Joodse wereld dramatische veranderingen. In Europa stak de Verlichting haar kop op en dit ging gepaard met e…
Geschiedenis Tora 15: Tora overleeft Holocaust

Geschiedenis Tora 15: Tora overleeft Holocaust

Zo'n 1000 jaar waren in Europa centra van de Tora. Tijdens de Holocaust werd alles vernietigd door de Nazi's. Europa werd Judenrein gemaakt. Toch wist de Tora na de Holocaust op wonderbaarlijke wijze…
Geschiedenis Tora 16: Moderne uitdagingen

Geschiedenis Tora 16: Moderne uitdagingen

Voor veel mensen is de Tora een gedateerd boek. Maar voor degenen die de Tora dagelijks bestuderen en de filosofie ervan begrijpen is het zeker geen oud boek. Er zijn Joden die strikt de Tora naleven…
Geschiedenis Tora 1: Wat is de Tora?

Geschiedenis Tora 1: Wat is de Tora?

De Tora kan zowel in beperkte als ruime zin worden opgevat. Strikt genomen slaat de Tora op de eerste vijf boeken van Mozes die deel uitmaken van de Tenach (de Hebreeuwse Bijbel). Maar in ruimere zin…
Geschiedenis Tora 2: Ontvangst van de Tora op de Sinaï

Geschiedenis Tora 2: Ontvangst van de Tora op de Sinaï

Volgens de Tora kwam de Tora in mensenhanden omdat de mens mee moet helpen het doel van de Schepping te verwezenlijken. Sinds Sinaï is de Tora als kostbaar bezit behandeld (Deuteronomium 33:4). Elke g…
Geschiedenis Tora 3: De Mondelinge Tora

Geschiedenis Tora 3: De Mondelinge Tora

De Mondelinge Tora wordt ook wel de echte Tora genoemd. Deze geeft inzicht hoe de Schriftelijke Tora na te leven. Wie de Schriftelijke Tora wil begrijpen moet kennis hebben van de Mondelinge Tora. Aan…
Geschiedenis Tora 4: Kabbala – mystiek

Geschiedenis Tora 4: Kabbala – mystiek

Kabbala is de ziel van de Tora. Toen God de Tora aan Mozes openbaarde, gaf Hij ook uitleg over de Kabbala. De Kabbala is dus gewoon onderdeel van de Tora. In de Kabbala komen vragen aan de orde zoals:…
Geschiedenis Tora 5: Uitleg dertien geloofspunten Maimonides

Geschiedenis Tora 5: Uitleg dertien geloofspunten Maimonides

De dertien geloofspunten van Maimonides geven een duidelijk basaal begrip van wat van een Jood verlangd wordt die de Tora naleeft. De dertien geloofspunten kunnen in een aantal hoofdpunten onderscheid…
Geschiedenis Tora 6: Bnei Noach – Tora voor niet-Joden

Geschiedenis Tora 6: Bnei Noach – Tora voor niet-Joden

Het Jodendom kent geen bekering. Alle rechtvaardige mensen komen in de Komende Wereld terecht ook al zijn ze niet Joods. Elk mens is een nakomeling van Adam en Eva en is geschapen naar Gods beeld. Zel…
Geschiedenis Tora 7: Mondelinge overdracht Tora

Geschiedenis Tora 7: Mondelinge overdracht Tora

De Mondelinge Tora werd 1500 jaar lang mondeling overgedragen van leraren op studenten, generaties lang vanaf de Sinaï tot aan het opschrijven van de Misjna. De Joden kenden altijd wijzen die in staat…
Geschiedenis Tora 8: Misjna en Talmoed

Geschiedenis Tora 8: Misjna en Talmoed

Na 1500 jaar mondelinge overlevering was het noodzakelijk de Mondelinge Tora op schrift te stellen. Dit werd geredigeerd door Rebbe Jehoeda HaNasi (zesde generatie na Hillel). In dit artikel aandacht…
Geschiedenis Tora 9: Hoofdafdelingen Misjna/Talmoed

Geschiedenis Tora 9: Hoofdafdelingen Misjna/Talmoed

De Misjna geeft de Mondelinge Tora beknopt weer terwijl de Jeruzalem en Babylonische Talmoed de Misjna bediscussiëren en uitleggen. De Misjna bestaat uit 63 tractaten (5252 hoofdstukken in 6 sedariem…
Jodendom: Tora alleen bestuderen met klassiek Joodse bronnen

Jodendom: Tora alleen bestuderen met klassiek Joodse bronnen

Om de Tora goed te kunnen bestuderen mogen alleen erkende klassiek Joodse bronnen gebruikt worden, zoals de Mishna, Tosefta, Baraita, Talmoed, Kabbala, Pirkei Avot, Misneh Tora, etc. Deze na-Bijbelse…
Joodse denkers: Rasji - Bijbelcommentaar in Joodse traditie

Joodse denkers: Rasji - Bijbelcommentaar in Joodse traditie

Voordat we beginnen met het Bijbelcommentaar van Rasji gaan we eerst in op het interpreteren van de Bijbel binnen de Joodse traditie. De eerste Joodse leraren waren priesters (zie Maleachi 2:7). Na de…
Joodse denkers: Rasji – Bijbelcommentaar (pesjat/derasj)

Joodse denkers: Rasji – Bijbelcommentaar (pesjat/derasj)

Rasji wilde de letterlijke betekenis van de Bijbel geven (pesjat). In zijn tijd gaven de rabbijnen de midrasj als exegese. Maar Rasji zegt nadrukkelijk geen derasj te willen leveren. Zo zegt hij over…
Joodse denkers: Rasji – Bijbelcommentaar; een uiteenzetting

Joodse denkers: Rasji – Bijbelcommentaar; een uiteenzetting

In dit artikel een algemene uiteenzetting van het Bijbelcommentaar van Rasji. Rasji werkte tegelijk aan zijn commentaren op de Bijbel alsook op de Talmoed. Hij deed dit heel systematisch en behoedzaam…
Joodse denkers: Rasji – Commentaar op Genesis

Joodse denkers: Rasji – Commentaar op Genesis

In het boek 'Rasji - een middeleeuws Joods denker' van Chaim Pearl geeft de auteur een aantal langere voorbeelden van Rasji's commentaar op de Tenach. Pearl tracht het commentaar uit te leggen en vers…
Joodse denkers: Rasji – het leven van Rasji

Joodse denkers: Rasji – het leven van Rasji

Rasji (resj, sjin en jod) is de afkorting van Shlomo Itschaki. Zijn leerlingen noemden hem Rabbenoe (onze rabbi) of Hamore (de leraar). Niemand weet precies wanneer Rasji geboren werd. Als jaren worde…
Joodse denkers: Rasji – historische achtergrond

Joodse denkers: Rasji – historische achtergrond

Aan de hand van het boekje 'Rasji – een middeleeuws joods denker' van Chaim Pearl beschrijven we het leven van Rabbi Salomo ben Isaak oftewel Rasji (Rashi). Rasji wordt gezien als één van de grootste…
Gepubliceerd door Etsel op 13-02-2011, laatst gewijzigd op 30-01-2017. Het auteursrecht van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
Schrijf mee!