Etsel » Specials » Jodendom voeding
ETSEL - VOOR JODEN EN NOACHIEDEN

Startpagina - Jodendom en voeding (koshere huishouding)

Startpagina - Jodendom en voeding (koshere huishouding) Aan de hand van het boek 'Aan tafel bij bij de rabbijn' van Rabbijn mr. drs. Evers en drs. L. Mock wil ik deze special wijden aan de algemene kijk van het Jodendom op voeding. Aan de orde komen die visie van Maimonides (Rambam) over eten en gezondheid, afvallen, vitamine, biologische landbouw, fastfood, bezorgpizza en tafelmanieren.

Introductie

Wie aan Jodendom en voeding denkt, denkt meestal gelijk aan kosher eten. De Joden hebben een heel stel Kasjroet regels met betrekking tot geoorloofd en ongeoorloofd eten. Toch kent het Jodendom ook een algemene kijk op voeding. In deze special nemen we de visie van Maimonides over eten en gezondheid als uitgangspunt. Uitleg wordt gegeven over de betekenis van voeding voor het lichaam en de ziel. Zaken als vegetarisme, manna, kosjer eten, matza, hygiëne, etc. komen aan de orde. In de Bijbel neemt voeding een belangrijke plaats in. Het meest opvallende gegeven zijn de kosjere regels waaraan de Joden gehouden zijn. Maar rabbijn Evers besteedt ook aandacht aan zaken zoals vegetarisme, alcohol, matzes, etc.

Kosher

Het Hebreeuws woord kosher betekent 'geschikt'. De koshere wetten definiëren het voedsel dat geschikt is voor consumptie voor een Jood. In deze special wil ik uitleggen wat kosher voedsel inhoudt en hoe het bereid wordt. Tevens wil ik de diepere betekenis van kosher eten uitleggen.

Koshere wetten (voorschriften) van God afkomstig

De koshere wetten werden door God aan de Kinderen van Israël gegeven in de Sinaï woestijn. Mozes leerde ze aan zijn volk en schreef de basis van deze wetten op in Leviticus 11 en Deuteronomium 14; de details en bijzonderheden werden opgeschreven door de generaties daarna en kwamen uiteindelijk in de Misjna en de Talmoed terecht. Hieraan werden verschillende voorschriften toegevoegd als 'bewakers' voor de Bijbelse wetten.

De koshere wetten zijn 'onverklaarbaar'. God heeft ze de Joden opgedragen in Zijn oneindige wijsheid. Hoewel kosher voedsel over het algemeen gezonder is dan niet-kosher voedsel, heeft God deze wetten niet uit gezondheidsoverwegingen aan de Joden gegeven. Joden zijn dan ook niet lichamelijk gezonder dan niet-Joden. Niet-Joden die overwegen om kosher te gaan eten vanwege gezondheidsmotieven doen dat dus op de onjuiste gronden. Bovendien heeft God deze wetten helemaal niet aan niet-Joden geschonken.

Joodse identiteit

Vierduizend jaar lang is het houden van de koshere wetten het kenmerk geweest van de Joodse identiteit. Misschien nog meer dan een andere mitswa benadrukken de koshere wetten dat Jodendom meer is dan een 'religie' in de conventionele zin van het woord. Voor de Jood is heiligheid niet beperkt tot heilige plaatsen en tijden buiten elke dag, maar het leven in zijn totaliteit is een heilige onderneming. Zelfs een profane activiteit als eten is een Goddelijke handeling en een uniek Joodse ervaring.

Jodendom en voeding: vasten als middel tot inkeer

Vasten is geen doel op zich in het Jodendom. Vasten is een middel om tot inkeer te komen. Wanneer de mens zondigt kan dit tot grote rampen leiden zoals oorlog, ziektes of droogte. Deze gevolgen worden…
Kasjroet: kosher voedsel - recepten uit de Joodse keuken

Kasjroet: kosher voedsel - recepten uit de Joodse keuken

Kasjroet (kosher voedsel) is een voorschrift in de Tora waar geen rationele verklaring voor wordt gegeven. De mens kan zich door middel van het Kasjroet geestelijk verheffen. Hij wordt minder slaaf va…

Jodendom en voeding: handen wassen, hygiëne, verheffing

Het handen wassen neemt een belangrijke plaats in binnen het Jodendom. De rabbijnen hebben het priesterlijk ritueel van het handen wassen in de Tempel overgebracht naar de huiselijke omgeving. Er zijn…
Joodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dieren

Joodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dieren

De Tora maakt een onderscheid tussen 'reine' en 'onreine' dieren en geeft hierbij aan wat de kenmerken en eigenschappen van deze verschillende groepen zijn. Alleen de reine (tahor) dieren mogen tot vo…

Jodendom en voeding: filosofie kosher voedsel

Kosher voedsel heeft drie betekenissen: spiritueel, hygiënisch en bevorderen zelfdiscipline. Er zijn drie vormen van voedsel: kosher (bijv. granen, fruit, groenten, thee, koffie, geoorloofde vis, geoo…
Jodendom en voeding: insecten en ongedierte in de Bijbel

Jodendom en voeding: insecten en ongedierte in de Bijbel

De Tora verbiedt het eten van insecten. Het gaat niet alleen om het insect zelf maar ook de etenswaren die de ongedierte bevatten. Dit impliceert dat bijna al het voedsel onderzocht moet worden op de…
Jodendom en voeding: het gebruik van alcohol/wijn

Jodendom en voeding: het gebruik van alcohol/wijn

Over alcohol wordt door de Tora (Bijbel) zowel positief als negatief geoordeeld. Wijn maakt een belangrijk onderdeel uit van het Bijbelse menu. Druiven zijn één van de zeven vruchten waarmee Israël ge…
Jodendom en voeding: matzes (matza) op Pesach (Paasfeest)

Jodendom en voeding: matzes (matza) op Pesach (Paasfeest)

Tijdens Pesach (Joods paasfeest) mogen Joden geen chameets (gerezen graanproducten) eten. Het gaat om het verbod op het gistingsproces van vijf graansoorten: tarwe, gerst, spelt, rogge en haver. Daaro…

Kosher eten: scheiden van melk en vlees

"Kook geen bokje in de melk van zijn moeder" (Deut. 34:26). Dit verbod komt driemaal voor in de Tora. Eén van de belangrijkste en meest ingrijpende voedingsvoorschriften in de Joodse wet is het scheid…

Joodse rituele spijsbereiding - kosjer slachten van dieren

Het slachten van ritueel geoorloofde dieren noemt men in het Hebreeuws 'sjechieta'. Wanneer men een dier slacht, dient dat op zodanige wijze te gebeuren dat het dier géén pijn lijdt. Het doel is het g…
Jodendom en voeding: Sjabbatsjaar-sabbatical year-sjemita

Jodendom en voeding: Sjabbatsjaar-sabbatical year-sjemita

De laatste decennia is het mode geworden om een sabbatical year te nemen in het bedrijfsleven. De manager gaat er een jaar tussenuit om iets anders te doen. Dit heeft alles te maken met 'onthaasten'.…

Jodendom en voeding: De eettafel als altaar offers

De Joodse huiselijke tafel wordt als een soort altaar ervaren. Door op de juiste manier te eten wordt het voedsel als het ware geheiligd en bereikt men hetzelfde effect als de dierenoffers in het Heil…

Jodendom en voeding: Manna, een hemelse lekkernij

Beroemd is het Bijbelse verhaal over de Joden die door de woestijn trokken en door God gevoed werden met brood uit de hemel. Dit brood werd Manna genoemd. Hiermee voedden de Joden zich elke dag 40 jaa…
Jodendom en voeding: vegetarisme  vegetarisch eten

Jodendom en voeding: vegetarisme vegetarisch eten

Vóór de Zondvloed aten de mensen alleen maar zaaddragende gewassen. En ook in de Messiaanse tijd zal geen vlees meer worden gegeten. Dit betreft de ideale situatie, hoewel de Tora nergens aangeeft dat…
Jodendom en voeding: Adam, Eva en Boom van Kennis

Jodendom en voeding: Adam, Eva en Boom van Kennis

Adam en Eva mochten van alle bomen in het Paradijs eten. Maar van de Boom van Kennis van Goed en Kwaad mochten ze niet eten anders zouden ze sterven. Zo luidt Genesis 2:15. Nadat beiden toch van de Bo…

Vragen over kosjer eten

Voor mensen die kosjer eten komen altijd wel een aantal vragen naar boven over wat wel of niet kosjer is en of kosjerslachten gunstig is voor dieren. In dit artikel aandacht voor het eten van niet-kos…

Kosjer voedsel bereid door een kenner van Joodse spijswetten

De Joodse spijswetten zijn zo gecompliceerd dat de voedselproductie niet door leken kan worden bereid. Een aantal basisproducten zoals vlees, kaas en brood geldt dat het in ieder geval alleen maar rit…
Jodendom en voeding: eten en gezondheid volgens Maimonides

Jodendom en voeding: eten en gezondheid volgens Maimonides

In de Misjne Tora besteedt de Joodse wijsgeer en arts Maimonides (Rabbijn Mosje ben Maimon 1135-1204) aandacht aan de gezondheid van lichaam en geest. Hij doet dat in de Hilchot De'ot (de Regels van…

Jodendom en voeding: ascetisme onthouding

Voor veel religieuze mensen is het de kunst de balans te vinden tussen wat een mens nodig heeft en hedonisme. In dit verband zijn vooral eten, drinken, seksualiteit en lichaamsverzorging een probleem.…
Jodendom en voeding: snel afvallen en voedingsgewoonten

Jodendom en voeding: snel afvallen en voedingsgewoonten

Snel afvallen bestaat niet echt. Het lukt misschien wel om in korte tijd aardig wat kilo's kwijt te raken maar het is er ook weer snel aan (jojo-effect). Een dieet is een samenwerking tussen lichaam e…
Jodendom en voeding: vitaminen, biologisch voedsel, fastfood

Jodendom en voeding: vitaminen, biologisch voedsel, fastfood

Het slikken van vitaminen is erg populair hoewel sceptici waarschuwen voor overmatig gebruik. Ook stappen steeds meer mensen over op biologisch geteeld voedsel gebaseerd op de filosofie van Rudolf Ste…
Boekrecensie: Aan tafel bij de rabbijn  R. Evers/ L. Mock

Boekrecensie: Aan tafel bij de rabbijn R. Evers/ L. Mock

Aan tafel bij de rabbijn eten en drinken in Bijbels perspectief (1999) van Rabbijn R. Evers en drs. L. Mock beschrijft de spirituele aspecten van de westerse consumptie maatschappij. Bijbels gezien…
Jodendom en voeding: fysieke en spirituele wereld

Jodendom en voeding: fysieke en spirituele wereld

Bij het tot ons nemen van voedsel moeten we de goede verhouding weten tussen materie en geest, lichaam en ziel. We moeten dus een balans zien te vinden tussen de fysieke en spirituele wereld. Vooral i…
Kosher: eten Joden kosher uit gezondheidsoverwegingen?

Kosher: eten Joden kosher uit gezondheidsoverwegingen?

Niet-Joden hebben veel problemen om de kosher wetten van de Joden te begrijpen c.q. te verklaren. Of ze wijzen de kasjroet regels totaal van de hand omdat die ouderwets of onzinnig zijn of ze gaan onj…
Gepubliceerd door Etsel op 15-12-2010, laatst gewijzigd op 13-07-2016. Het auteursrecht van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
  • http://www.askmoses.com/en/article/553,88172/Is-it-true-that-we-eat-kosher-for-health-reasons.html
Schrijf mee!