Etsel » Specials » Bijbelse geschiedenispersonen
ETSEL - Laatste nieuws Israël/Jodendom

Startpagina - Bijbelse geschiedenis en Bijbelse personen

Startpagina - Bijbelse geschiedenis en Bijbelse personen De Bijbel heet in het Hebreeuws Tenach. Tenach is het acroniem van Tora (Onderricht), Nevi'iem (Profeten) en Ketoeviem (Geschriften). De Tenach wordt ook wel de Tora genoemd. We bedoelen hiermee de Schriftelijke Tora. Daarnaast hebben de Joden ook de Mondelinge Tora die de tekst van de Schriftelijke Tora uitlegt.

Wat kunt u in deze special verwachten?

In deze special besteden we aandacht aan de Joodse Bijbel c.q. de Tora. We behandelen zowel de Schriftelijke als de Mondelinge Tora. Naast een overzicht van de Joodse Bijbelboeken en de Schriftelijke en Mondelinge Tora besteden we ook aandacht aan de inhoud van de Bijbelboeken en bespreken we Bijbelse figuren die voor het Joodse volk van groot belang zijn. Ook besteden we aandacht aan Bijbelcommentatoren. Uiteraard wordt over de inhoud van de Bijbelboeken vanuit orthodox Joods perspectief geschreven. De Tora (=instructie) is immers alleen bedoeld voor het Joodse volk, hoewel er ook ook wijsheden in staan die relevant zijn voor de niet-Joden. Wie overigens meer informatie wil over de betekenis van de Joodse Bijbel voor niet-Joden kan kijken in een andere special c.q. startpagina, klik hier.

Bijbelboeken



Joodse Bijbel - geschiedenis van de Joden

ToraRichteren, profeten en koningen

Joodse Bijbel: Uzzia (Azarja) en Jotam van Juda

Joodse Bijbel: Uzzia (Azarja) en Jotam van Juda

Koning Uzzia van Juda is de zoon van Koning Amasja. Hij regeert van 631 tot 594 voor het begin van de gewone jaartelling. Uzzia bouwt forten en organiseert een sterk leger met de meest geavanceerde wa…
Joodse Bijbel: Koning Amasja van Juda

Joodse Bijbel: Koning Amasja van Juda

Koning Amasja van Juda is de zoon van Koning Joas van Juda. Hij regeert het land van 661 tot 631 voor het begin van de gewone jaartelling. Amasja huurt 100.000 soldaten van het Koninkrijk Israël om he…
Joodse Bijbel: Koning Joas van Juda

Joodse Bijbel: Koning Joas van Juda

Joas is de zoon van Koning Achazja. Hij regeert van 700 tot 661 voor het begin van de gewone jaartelling. Hij is de enige overlevende na een massamoord op zijn familie door zijn grootmoeder Athalia di…
Abraham, onze vader: Joodse commentaren en toelichtingen

Abraham, onze vader: Joodse commentaren en toelichtingen

Abraham, die leeft van 1813 tot 1638 voor het begin van de gewone jaartelling, is de eerste patriarch (aartsvader). Hij is ook de eerste Jood. Hij ontdekt G'd zelf en verwerpt de afgoderij van zijn ti…
Pirkei Avot: Misjna-traktaat over Joodse moraal en ethiek

Pirkei Avot: Misjna-traktaat over Joodse moraal en ethiek

Pirkei Avot (פרקי אבות – Spreuken of Wijsheid der Vaderen) is een traktaat uit de Misjna (Mondelinge Tora) dat handelt over Joodse moraal, waarden en et…
Noach en de Ark: Joodse commentaren en toelichtingen

Noach en de Ark: Joodse commentaren en toelichtingen

Het verhaal van Noach en de Ark is een triest verhaal. Heel de wereld is een Sodom en Gomorra avant la lettre geworden. G'd besluit om alles te vernietigen. De Meester van het Heelal is teleurgesteld.…
Joodse Bijbel: Joram, Achazja en Athalia van Juda

Joodse Bijbel: Joram, Achazja en Athalia van Juda

Joram (Jehoram) is de oudste zoon van koning Jehoshafat; hij doodt zijn broers om zijn soevereiniteit veilig te stellen. Hij regeert van 714-706 voor het begin van de gewone jaartelling. Hij wordt beï…
Joodse Bijbel: Koning Jehosjafat van Juda

Joodse Bijbel: Koning Jehosjafat van Juda

Koning Jehosjafat van Judea is de zoon van Koning Asa. Hij regeert van 737 tot 714 voor het begin van de gewone jaartelling. Jehosjafat is een rechtvaardige en g'dvrezende koning. Hij stuurt geleerden…
Joodse Bijbel: Koning Asa van Juda

Joodse Bijbel: Koning Asa van Juda

De zoon van Koning Abija is Asa. Hij volgt zijn vader op als koning van Judea. Hij is werkelijk vroom en vreest G'd. Tijdens zijn 41-jarige bestuur van het land zet hij zich in voor het Jodendom en vo…
Joodse Bijbel: Rehabeam en Abijah van Juda

Joodse Bijbel: Rehabeam en Abijah van Juda

Judea is trouwer aan G'd dan het Koninkrijk Israël. De religieus Joodse traditie houdt 125 jaar stand. Toch zondigt Koning Rehabeam door afgoden het land binnen te brengen en wordt het volk gestraft m…
Joodse Bijbel: Einde Koninkrijk Israël

Joodse Bijbel: Einde Koninkrijk Israël

Het gaat slecht met Israël. De zonden van het volk worden met de dag erger. Koning Jeroboam II regeert veertig jaar. Na zijn overlijden komt zijn zoon Zecharia op de troon. Maar vanwege zijn zondig ge…
Joodse Bijbel: de profeten Hosea, Amos, Jona

Joodse Bijbel: de profeten Hosea, Amos, Jona

Ten tijde van de Koning Jeroboam II zijn drie belangrijke profeten actief. Dit zijn Hosea, Amos en Jona. Zij wijzen de bevolking van Israël op haar zonden en voorspellen straf van G'd. De profeet Hose…
Joodse Bijbel: Het Huis van Jehu

Joodse Bijbel: Het Huis van Jehu

Koning Jehu is aan de macht in Israël en besluit de Baäl godsdienst te verwijderen uit Israël. Toch aanbidt Jehu niet alleen God. Hij dient ook de kalveren in Bethel en Dan. De profeet Jona voorspelt…
Joodse Bijbel: Einde van het Huis van Omri

Joodse Bijbel: Einde van het Huis van Omri

De profeet Jona zalft in het geheim Jehu, de commandant van de Joodse legers, als volgende koning van Israël. Jona profeteert dat Jehu het Huis van Achab (behorend tot het Huis van Omri) zal vernietig…
Jodendom: Tora alleen bestuderen met klassiek Joodse bronnen

Jodendom: Tora alleen bestuderen met klassiek Joodse bronnen

Om de Tora goed te kunnen bestuderen mogen alleen erkende klassiek Joodse bronnen gebruikt worden, zoals de Mishna, Tosefta, Baraita, Talmoed, Kabbala, Pirkei Avot, Misneh Tora, etc. Deze na-Bijbelse…
Joodse Bijbel: Samaria onder beleg

Joodse Bijbel: Samaria onder beleg

Onder de heerschappij van Jehoram lijdt het volk Israël zeven opeenvolgende jaren onder hongersnood. Ondertussen proberen de Syriërs o.l.v. Benhadad de nederlagen tegen Achab te wreken. Maar de legers…
Job en het lijden: Joodse commentaren en toelichtingen

Job en het lijden: Joodse commentaren en toelichtingen

Job was een rijk en vroom man. Hij werd door God op de proef gesteld. Zijn moeilijkheden komen ons bekend voor. Ook wij kennen moeilijke ogenblikken in ons leven. We gebruiken dan zijn woorden om onze…
Joodse Bijbel: de wonderen van profeet Elisa

Joodse Bijbel: de wonderen van profeet Elisa

Ten tijde van het bestuur van Koning Jehoram zucht het land onder oorlog en hongersnood en staat op het punt in te storten. In deze tijd zendt G'd de profeet Elisa om het volk te troosten en te bemoed…
Joodse Bijbel: zonen van Achab, Elisa, Jehoram

Joodse Bijbel: zonen van Achab, Elisa, Jehoram

Ahaziah volgt zijn vader Achab op. Zijn koningschap duurt slechts kort. Hij sterft aan verwondingen zoals door de profeet Elia voorspeld. Niet veel later wordt Elia opgenomen in de hemel en volgt zijn…
Geschiedenis Tora 16: Moderne uitdagingen

Geschiedenis Tora 16: Moderne uitdagingen

Voor veel mensen is de Tora een gedateerd boek. Maar voor degenen die de Tora dagelijks bestuderen en de filosofie ervan begrijpen is het zeker geen oud boek. Er zijn Joden die strikt de Tora naleven…
Mozes de aanvoerder: Joodse commentaren en toelichtingen

Mozes de aanvoerder: Joodse commentaren en toelichtingen

In de Bijbelse geschiedenis zien we Mozes als de eenzaamste en machtigste held. Zijn taak was onmetelijk groot en daarom ontving hij veel ontzag. Hij wist in zijn eentje de hele loop der geschiedenis…
Joodse denkers: Rasji – Commentaar op Genesis

Joodse denkers: Rasji – Commentaar op Genesis

In het boek 'Rasji - een middeleeuws Joods denker' van Chaim Pearl geeft de auteur een aantal langere voorbeelden van Rasji's commentaar op de Tenach. Pearl tracht het commentaar uit te leggen en vers…
Joodse Bijbel: Laatste jaren van Koning Achab

Joodse Bijbel: Laatste jaren van Koning Achab

De interne strijd tussen het Jodendom en de afgodendienst wordt spoedig overschaduwd door de dreiging van oorlog vanuit het noorden. De koning van Syrië begint een oorlog tegen Israël. Maar Koning Ach…
Geschiedenis Tora 15: Tora overleeft Holocaust

Geschiedenis Tora 15: Tora overleeft Holocaust

Zo'n 1000 jaar waren in Europa centra van de Tora. Tijdens de Holocaust werd alles vernietigd door de Nazi's. Europa werd Judenrein gemaakt. Toch wist de Tora na de Holocaust op wonderbaarlijke wijze…
Joodse Bijbel: profeet Elia uit Gilead

Joodse Bijbel: profeet Elia uit Gilead

De Bijbelse profeet Elia komt uit Gilead om als boodschapper van G'd Koning Achab te ontmoeten en hem te waarschuwen. Maar Achab luistert niet naar Elia. Dan vertelt Elia dat er drie jaar lang geen re…
Geschiedenis Tora 14: de Verlichting en Joden

Geschiedenis Tora 14: de Verlichting en Joden

Terwijl de jesjivot en het chassidisme zich bezighielden met Torastudie, gebeurden er in de Joodse wereld dramatische veranderingen. In Europa stak de Verlichting haar kop op en dit ging gepaard met e…
Geschiedenis Tora 13: jesjivot en moessar

Geschiedenis Tora 13: jesjivot en moessar

Volgens de Joodse traditie bestond het studiehuis (jesjiva) reeds voordat de Tora aan Mozes werd gegeven. De tegenwoordige jesjiva is een meer recente innovatie van zo'n 200 jaar oud. Naast Torastudie…
Joodse Bijbel: Baasha, Zimri, Omri, Achab

Joodse Bijbel: Baasha, Zimri, Omri, Achab

Zoals de profeet Ahija heeft voorspeld begint Koning Baasha zijn regeerperiode met bloedvergieten. Hij vernietigt het hele huis Jeroboam. Geen enkel familielid blijft in leven. Toch betekent dit niet…
Jozef de Rechtvaardige: Joodse commentaren en toelichtingen

Jozef de Rechtvaardige: Joodse commentaren en toelichtingen

De geschiedenis van Jozef handelt over dromen en dromers. Het gaat om liefde en haat, eerzucht en afgunst, roem en wrok. Alleen de hartstochtelijke liefde tot God ontbreekt. Het verhaal speelt zich af…
Joodse denkers: Rasji – Bijbelcommentaar (pesjat/derasj)

Joodse denkers: Rasji – Bijbelcommentaar (pesjat/derasj)

Rasji wilde de letterlijke betekenis van de Bijbel geven (pesjat). In zijn tijd gaven de rabbijnen de midrasj als exegese. Maar Rasji zegt nadrukkelijk geen derasj te willen leveren. Zo zegt hij over…
Joodse Bijbel: het koninkrijk van Jeroboam

Joodse Bijbel: het koninkrijk van Jeroboam

Jeroboam komt in opstand tegen Koning Rehabeam die zijn vader Koning Salomo had opgevolgd. Na de succesvolle opstand tracht hij in de nieuw gevormde onafhankelijke staat het Tienstammenrijk van Israël…
Joodse denkers: Rasji – Bijbelcommentaar; een uiteenzetting

Joodse denkers: Rasji – Bijbelcommentaar; een uiteenzetting

In dit artikel een algemene uiteenzetting van het Bijbelcommentaar van Rasji. Rasji werkte tegelijk aan zijn commentaren op de Bijbel alsook op de Talmoed. Hij deed dit heel systematisch en behoedzaam…
Joodse denkers: Rasji - Bijbelcommentaar in Joodse traditie

Joodse denkers: Rasji - Bijbelcommentaar in Joodse traditie

Voordat we beginnen met het Bijbelcommentaar van Rasji gaan we eerst in op het interpreteren van de Bijbel binnen de Joodse traditie. De eerste Joodse leraren waren priesters (zie Maleachi 2:7). Na de…
Joodse denkers: Rasji – het leven van Rasji

Joodse denkers: Rasji – het leven van Rasji

Rasji (resj, sjin en jod) is de afkorting van Shlomo Itschaki. Zijn leerlingen noemden hem Rabbenoe (onze rabbi) of Hamore (de leraar). Niemand weet precies wanneer Rasji geboren werd. Als jaren worde…
Joodse denkers: Rasji – historische achtergrond

Joodse denkers: Rasji – historische achtergrond

Aan de hand van het boekje 'Rasji – een middeleeuws joods denker' van Chaim Pearl beschrijven we het leven van Rabbi Salomo ben Isaak oftewel Rasji (Rashi). Rasji wordt gezien als één van de grootste…
Geschiedenis Tora 12: Kabbala en Chassidisme

Geschiedenis Tora 12: Kabbala en Chassidisme

De chassidische meesters hebben Kabbala in hun filosofie geïntegreerd. Daarbij hebben ze bepaalde gewoonten en praktijken ontwikkeld. Zij hebben hun onderricht vereenvoudigd zodat iedere Tora student…
Geschiedenis Tora 11: Commentatoren en codices

Geschiedenis Tora 11: Commentatoren en codices

In het afgelopen millennium hebben Tora geleerden de Tora van commentaar voorzien. Zo kunnen wij tegenwoordig de Tora makkelijker bestuderen en weten we wat de betekenis is van een bepaalde Tora passa…
Joodse Bijbel: Israël leeft onder Salomo in vrede

Joodse Bijbel: Israël leeft onder Salomo in vrede

Onder het koningschap van Salomo beleeft Israël een gouden periode. Jeruzalem wordt het centrum van wijsheid, rijkdom, pracht en praal. Zowel koningen als gewone mensen bewonderen de wijsheid van Salo…
Joodse Bijbel (de Schriftelijke en Mondelinge Tora)

Joodse Bijbel (de Schriftelijke en Mondelinge Tora)

De Joodse Bijbelboeken bestaan uit de Schriftelijke en Mondelinge Tora. De Schriftelijke Tora komt overeen met de Bijbelboeken zoals bekend uit de Tenach: Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuterono…
Jakob en duisternis: Joodse commentaren en toelichtingen

Jakob en duisternis: Joodse commentaren en toelichtingen

Elie Wiesel bespreekt in zijn boek Bijbels Eerbetoon aartsvader Jakob. Hij analyseert de derde aartsvader: wie Jakob is, wat zijn gevecht met de engel voorstelt, waarom Jakob de minst boeiende aartsva…
Joodse Bijbel: Koning Salomo en de Tempel

Joodse Bijbel: Koning Salomo en de Tempel

Koning Salomo is de wijste man die ooit op aarde heeft geleefd. Zijn rijk strekt zich uit van de Nijl in het westen tot aan de Eufraat in het noordoosten. Er vinden geen conflicten plaats met naburige…
Het “offer” van Izaäk: Joodse commentaren en toelichtingen

Het “offer” van Izaäk: Joodse commentaren en toelichtingen

Elie Wiesel noemt het verhaal over het “offer” van Izaäk een verwarrende geschiedenis. De vrees heeft hierbij de overhand. Deze geschiedenis omvat het Joodse lot in haar totaliteit: de grote motieven,…
Geschiedenis Tora 10: Van Babylonië naar Europa

Geschiedenis Tora 10: Van Babylonië naar Europa

Na het op schrift stellen van de Talmoed, wordt de Talmoed de centrale focus van Torastudie. Het gaat hierbij om tekstanalyse. De onderwijzers verklaren de onenigheden en de conclusies die men trekt.…
Joodse Bijbel: Koning Davids laatste jaren

Joodse Bijbel: Koning Davids laatste jaren

Davids laatste jaren worden gekenmerkt door nationale problemen die veroorzaakt zijn door fouten uit het verleden. Adonija probeert nog David op te volgen, maar David laat Salomo tot koning zalven. Da…
Joodse Bijbel: Absalom / David wederom koning

Joodse Bijbel: Absalom / David wederom koning

David raakt in onmin met zijn zoon Absalom die Amnon heeft gedood. Absalom wil David opvolgen maar deze wil dat Salomo zijn opvolger wordt. Absalom komt in opstand. Tijdens de strijd in het bos van Ef…
Kaïn en Abel: Joodse commentaren en toelichtingen

Kaïn en Abel: Joodse commentaren en toelichtingen

In het verhaal van Kaïn en Abel hebben de moordenaar en het slachtoffer dezelfde geschiedenis. Er zijn drie confrontaties: tussen mens en God; tussen een mens en zijn broeder; tussen de mens en zichze…
Adam en de toekomst: Joodse commentaren en toelichtingen

Adam en de toekomst: Joodse commentaren en toelichtingen

Met de zonde van Adam werd de eerste mens uit het Paradijs gezet. Nu ontdekte Adam het doel van het bestaan: de wereld vorm geven en vervolmaken. Adam moest zondigen (ondanks dat het fout was) om zo e…
Geschiedenis Tora 9: Hoofdafdelingen Misjna/Talmoed

Geschiedenis Tora 9: Hoofdafdelingen Misjna/Talmoed

De Misjna geeft de Mondelinge Tora beknopt weer terwijl de Jeruzalem en Babylonische Talmoed de Misjna bediscussiëren en uitleggen. De Misjna bestaat uit 63 tractaten (5252 hoofdstukken in 6 sedariem…
Geschiedenis Tora 8: Misjna en Talmoed

Geschiedenis Tora 8: Misjna en Talmoed

Na 1500 jaar mondelinge overlevering was het noodzakelijk de Mondelinge Tora op schrift te stellen. Dit werd geredigeerd door Rebbe Jehoeda HaNasi (zesde generatie na Hillel). In dit artikel aandacht…
Geschiedenis Tora 7: Mondelinge overdracht Tora

Geschiedenis Tora 7: Mondelinge overdracht Tora

De Mondelinge Tora werd 1500 jaar lang mondeling overgedragen van leraren op studenten, generaties lang vanaf de Sinaï tot aan het opschrijven van de Misjna. De Joden kenden altijd wijzen die in staat…
Jona en vergeving: Joodse commentaren en toelichtingen

Jona en vergeving: Joodse commentaren en toelichtingen

Jona wordt nergens officieel profeet genoemd. Toch beschouwen we hem als kleine profeet. Waarom verzette hij zich tegen God en zijn menselijke schepsels? Het verhaal van Jona wordt tijdens de Mincha,…
Geschiedenis Tora 6: Bnei Noach – Tora voor niet-Joden

Geschiedenis Tora 6: Bnei Noach – Tora voor niet-Joden

Het Jodendom kent geen bekering. Alle rechtvaardige mensen komen in de Komende Wereld terecht ook al zijn ze niet Joods. Elk mens is een nakomeling van Adam en Eva en is geschapen naar Gods beeld. Zel…
Geschiedenis Tora 5: Uitleg dertien geloofspunten Maimonides

Geschiedenis Tora 5: Uitleg dertien geloofspunten Maimonides

De dertien geloofspunten van Maimonides geven een duidelijk basaal begrip van wat van een Jood verlangd wordt die de Tora naleeft. De dertien geloofspunten kunnen in een aantal hoofdpunten onderscheid…
Geschiedenis Tora 4: Kabbala – mystiek

Geschiedenis Tora 4: Kabbala – mystiek

Kabbala is de ziel van de Tora. Toen God de Tora aan Mozes openbaarde, gaf Hij ook uitleg over de Kabbala. De Kabbala is dus gewoon onderdeel van de Tora. In de Kabbala komen vragen aan de orde zoals:…
Geschiedenis Tora 3: De Mondelinge Tora

Geschiedenis Tora 3: De Mondelinge Tora

De Mondelinge Tora wordt ook wel de echte Tora genoemd. Deze geeft inzicht hoe de Schriftelijke Tora na te leven. Wie de Schriftelijke Tora wil begrijpen moet kennis hebben van de Mondelinge Tora. Aan…
Geschiedenis Tora 2: Ontvangst van de Tora op de Sinaï

Geschiedenis Tora 2: Ontvangst van de Tora op de Sinaï

Volgens de Tora kwam de Tora in mensenhanden omdat de mens mee moet helpen het doel van de Schepping te verwezenlijken. Sinds Sinaï is de Tora als kostbaar bezit behandeld (Deuteronomium 33:4). Elke g…
Geschiedenis Tora 1: Wat is de Tora?

Geschiedenis Tora 1: Wat is de Tora?

De Tora kan zowel in beperkte als ruime zin worden opgevat. Strikt genomen slaat de Tora op de eerste vijf boeken van Mozes die deel uitmaken van de Tenach (de Hebreeuwse Bijbel). Maar in ruimere zin…
De profeet Jeremia: Joodse commentaren en toelichtingen

De profeet Jeremia: Joodse commentaren en toelichtingen

De profeet Jeremia was een overlevende, een getuige. Hij moest kiezen tussen God en Israël en de andere naties, grote en kleine machten, zijn verloren jeugd en onverdraaglijke ouderdom. Als enige van…
Joodse Bijbel: Laatste oorlogen koning David

Joodse Bijbel: Laatste oorlogen koning David

Nog steeds voert Israël oorlogen tegen vele vijandige stammen. Davids leger heeft 12 divisies (elke stam één). Elke divisie bestaat uit 24.000 mannen. Totaal zijn er 288.000 soldaten. Om echte vrede t…
Koning Saul: Joodse commentaren en toelichtingen

Koning Saul: Joodse commentaren en toelichtingen

Het leven van koning Saul is zwaar, eenzaam en angstig. Zijn levensverhaal met bekende elementen en motieven: profetie en waanzin, vriendschap en verraad, jaloezie en aanvaarding, militaire avonturen…
De profeet Elia: Joodse commentaren en toelichtingen

De profeet Elia: Joodse commentaren en toelichtingen

Elia wordt in het Jodendom als één van de belangrijkste profeten gezien. Niet alleen in de tijd van de Bijbel maar ook in de na-Bijbelse periode is Elia bij de Joden gebleven in verschillende verschij…
Jozua de overwinnaar: Joodse commentaren en toelichtingen

Jozua de overwinnaar: Joodse commentaren en toelichtingen

In het boek Jozua komen vier personages voor: God, Mozes, Jozua en Israël. God domineert alle anderen; de andere drie domineren elkaar. Mozes is de dienaar van God; Jozua (Richter) de assistent van Mo…
Joodse Bijbel: Koning David regeert over Israël

Joodse Bijbel: Koning David regeert over Israël

David wordt in Hebron tot koning gekroond. Hij is bij alle inwoners van Israël geliefd. Na 7,5 jaar in Hebron te hebben gewoond verovert David Jeruzalem op de Jebusieten en maakt het tot de hoofdstad…
Joodse Bijbel: Koning David van Juda

Joodse Bijbel: Koning David van Juda

Koning David wordt gekroond tot koning van Juda. Abner accepteert dit niet en zorgt ervoor dat Ishbosheth koning van Israël wordt. Er breekt een burgeroorlog uit. Na veel gevechten verzoenen beide par…
Joodse Bijbel: De dood van Koning Saul

Joodse Bijbel: De dood van Koning Saul

Koning Saul en zijn drie zonen, Jonathan, Abinadab en Malkishua vinden de dood tijdens hun strijd tegen de Filistijnen. Dit was voorspeld door de geest van Samuël die door een heks in Endor was opgero…
Joodse Bijbel: David op de vlucht voor Koning Saul

Joodse Bijbel: David op de vlucht voor Koning Saul

David is op de vlucht voor Saul. Hij vlucht naar het zuiden, de bergen van Judea. Hij heeft wapens en voedsel nodig die hij krijgt in Nob, een heilige stad. Hier woont Achimelech. Deze geeft hem brood…
Joodse Bijbel: Koning Saul wil David doden

Joodse Bijbel: Koning Saul wil David doden

Na de overwinning op Goliath is David enorm populair geworden. Koning Saul is jaloers op hem en wil hem doden. Jonathan, de zoon van Saul, tracht verzoening te brengen maar dit mislukt uiteindelijk. W…
Joodse Bijbel: David de schaapsherder en Goliath

Joodse Bijbel: David de schaapsherder en Goliath

David is één van de beroemdste Joden in de geschiedenis. Hij wordt door Samuël tot koning gezalfd. Maar Koning Saul mag dit nog niet weten. Op een dag treffen de Joden en Filistijnen elkaar. De Filist…
Joodse Bijbel: Saul eerste Koning Israël

Joodse Bijbel: Saul eerste Koning Israël

Het Joodse volk wil graag een koning om het volk gezamenlijk op te laten trekken tegen de vijanden. Samuël probeert het volk ervan af te zien omdat een koning vaak het volk onderdrukt. Maar op advies…
Joodse Bijbel: Samuël de Profeet en Richter

Joodse Bijbel: Samuël de Profeet en Richter

Wanneer Hanna uiteindelijk een zoon krijgt, Samuël, brengt ze deze na een paar jaar naar de Hoge Priester Eli waar hij in een religieuze atmosfeer opgroeit. Uiteindelijk zal Samuël Eli als hogeprieste…
Joodse Bijbel: Simson de Nazireeër en Richter

Joodse Bijbel: Simson de Nazireeër en Richter

Simson is één van de grote helden van de Joden. Hij is een Nazireeër die met zijn lange haar over enorme krachten bezit. Hij strijdt tegen de Filistijnen, de vijand van Israël. Steeds wint hij de stri…
Joodse Bijbel: Abimelech, Tola, Jair en Jefta

Joodse Bijbel: Abimelech, Tola, Jair en Jefta

Na de dood van Gideon komt Abimelech aan de macht die bijna al zijn broers laat ombrengen. Alleen de jongste broer, Jotham, blijft leven. Abimelech wordt leider van de Shechemieten, maar hij wordt ged…
Joodse Bijbel: Gideon verslaat de Midianieten

Joodse Bijbel: Gideon verslaat de Midianieten

Het volk Israël lijdt onder de Midianieten, een stam die ten oosten van de Jordaan woont. Deze stam voert aanvallen uit op Joodse nederzettingen. Ze branden huizen af en doden mensen. Vooral tijdens h…
Joodse Bijbel: Richteren - Deborah en Barak

Joodse Bijbel: Richteren - Deborah en Barak

Na de eerste drie Richteren (Otniël, Ehud en Shamgar) treden twee nieuw Richteren op de voorgrond: Deborah en Barak. Deborah is bekend om de palmboom waar ze onder zit. Van deze plek geeft ze advies,…
Joodse Bijbel: Richteren - Otniël, Ehud, Shamgar

Joodse Bijbel: Richteren - Otniël, Ehud, Shamgar

Na de dood van Jozua zit Israël zonder leider. Omdat nog niet geheel Kanaän in handen is van de twaalf stammen, wordt de stam Juda aangewezen om de rest te leiden. Maar de Joden worden het oorlog voer…
Joodse Bijbel: De verdeling van Kanaän

Joodse Bijbel: De verdeling van Kanaän

Na de verovering van Kanaän wordt het land verdeeld onder de twaalf stammen van Israël. De Levieten gaan in 48 steden wonen, waaronder de vrijsteden. Zij zijn de leraren van Israël en doen dienst in d…
Joodse Bijbel: De val van Jericho

Joodse Bijbel: De val van Jericho

Na het wonder bij de rivier de Jordaan, gebeurt een volgend wonder. Een paar kilometer ten westen van Gilgal ligt de stad Jericho omringd door dikke muren. De Joden belegeren een week lang Jericho. Zi…
Joodse Bijbel: Jozua, waardig opvolger van Mozes

Joodse Bijbel: Jozua, waardig opvolger van Mozes

Jozua volgt Mozes als leider op. Hij heeft de taak om het land Kanaän te veroveren en de Joden erin te vestigen. Jozua stuurt de inwoners drie keuzen: het land verlaten, overgeven en vrede maken, of v…
Joodse Bijbel: De dood van Mozes

Joodse Bijbel: De dood van Mozes

Mozes sterft in het land van de Moabieten. Hij mag het Beloofde Land niet binnengaan omdat hij eerder heeft gezondigd. Voor zijn dood wijst G'd hem zijn opvolger aan: Jozua. Ook neemt Mozes de hele To…
Joodse Bijbel: Bileam en Balak

Joodse Bijbel: Bileam en Balak

Balak zendt boodschappers naar Bileam, de grootste magiër in deze dagen, en vraagt hem naar Moab te komen om de kinderen van Israël te vervloeken die proberen hun land te overmeesteren. Bileam weet ec…
Joodse Bijbel: Verovering van Trans-Jordanië

Joodse Bijbel: Verovering van Trans-Jordanië

De kinderen van Israël bereiken het Beloofde land. Ze moeten via een omweg het land benaderen omdat de naties van Edom, Ammom en Moab de Joden niet door willen laten. G'd verbiedt tegen deze volkeren…
Joodse Bijbel: Kinderen van Israël in de woestijn

Joodse Bijbel: Kinderen van Israël in de woestijn

De laatste jaren in de woestijn zijn zwaar voor de kinderen van Israël. Wanneer Mirjam sterft, houdt de waterbron op. De mensen lijden dorst en worden kwaad op Mozes. Op bevel van G'd haalt Mozes wate…
Joodse Bijbel: de opstand van Korach

Joodse Bijbel: de opstand van Korach

Korach, één van de rijke leiders van de Levieten en een neef van Mozes en Aäron, voelt zich tekort gedaan in de verdeling van hoge priesterlijke onderscheidingen en leiderschap. Hij is jaloers op Moze…
Joodse Bijbel: de twaalf verspieders in Kanaän

Joodse Bijbel: de twaalf verspieders in Kanaän

Terwijl de kinderen van Israël hun kamp hebben opgeslagen bij Kadesh Barnea en het land Kanaän niet ver weg is, eisen ze van Mozes dat hij een groep verspieders naar het land stuurt, zodat ze geïnform…
Joodse Bijbel: Israëls beproevingen in de woestijn

Joodse Bijbel: Israëls beproevingen in de woestijn

De kinderen van Israël hebben voor bijna een geheel jaar hun kamp bij de Berg Sinaï gehad, wanneer de wolkenzuil voor de eerst opstijgt, over de Tabernakel. Meteen zetten de kinderen van Israël hun re…
Joodse Bijbel: De Tabernakel - het Heiligdom

Joodse Bijbel: De Tabernakel - het Heiligdom

Op de dag dat Mozes terugkeert van de Berg Sinaï met de twee Stenen Tafelen, verzamelt hij de hele gemeenschap van Israël rond hem en vertelt hen dat G'd hem heeft bevolen een plaats van aanbidding te…
Joodse Bijbel: Het volk van het Boek (Bijbel, Tora)

Joodse Bijbel: Het volk van het Boek (Bijbel, Tora)

De Joden worden het volk van het Boek (Bijbel, Tora) genoemd. De Tora bestaat uit twee groepen voorschriften. Door het nakomen van de eerste groep geboden kan de Jood de hoogste perfectie als mens ver…
Joodse Bijbel: het Gouden Kalf

Joodse Bijbel: het Gouden Kalf

Gedurende Mozes' lange afwezigheid verspreidt het Egyptische uitschot dat de kinderen van Israël vergezelde sinds hun uittocht uit Egypte het verhaal dat Mozes nooit zal terugkeren en dat ze beter een…
Joodse Bijbel: Openbaring op de Sinaï - Tien Geboden

Joodse Bijbel: Openbaring op de Sinaï - Tien Geboden

Na een lange reis door de woestijn komen de kinderen van Israël aan in de Sinaï-woestijn. Daar bij de Berg Sinaï slaan ze hun kamp op. Hier zal G'd Zich aan het Joodse volk openbaren. Hij doet dit met…
Joodse Bijbel: Amalek en Jethro

Joodse Bijbel: Amalek en Jethro

Terwijl de Israëlieten nog steeds in Refidim zijn, worden ze door de Amalekieten, een machtig strijdbaar volk en afstammelingen van Ezau, aangevallen. Het is een laffe aanval op een vermoeid en uitgep…
Joodse Bijbel: manna uit de Hemel

Joodse Bijbel: manna uit de Hemel

De Israëlieten maken een lastige tocht door de woestijn. Ze vinden moeilijk water. Als ze uiteindelijk water hebben gevonden is dit bitter. G'd geeft Mozes echter de opdracht het water zoet te maken.…
Joodse Bijbel: doortocht door de Rietzee

Joodse Bijbel: doortocht door de Rietzee

De kortste route voor de kinderen van Israël naar het Beloofde Land zou via het land van de Filistijnen zijn. G'd wil echter de nieuw geboren Joodse natie de gelegenheid geven de resten van de Egyptis…
Joodse Bijbel: de tien plagen van Egypte

Joodse Bijbel: de tien plagen van Egypte

Met tien plagen treft G'd de Farao en Egypte. Na elke plaag belooft Farao het volk Israël te laten gaan, maar telkens verstokt zijn hart. De eerste negen plagen zijn een teken van G'ds almacht. Het be…
Joodse Bijbel: Mozes en Aäron bij de Farao

Joodse Bijbel: Mozes en Aäron bij de Farao

Mozes keert terug naar Egypte. Samen met zijn broer Aäron gaat hij naar de Farao. Verbaasd en bang door hun plotselinge verschijning, vraagt Farao wat de twee broers willen. De boodschap klinkt als ee…
Joodse Bijbel: G'd openbaart Zichzelf aan Mozes

Joodse Bijbel: G'd openbaart Zichzelf aan Mozes

Wanneer Mozes zijn vee hoedt in de woestijn verschijnt G'd bij een brandend braamstruikje waarvan de takken niet verschroeien. G'd zegt tegen Mozes dat hij de kinderen van Israël moet bevrijden. Mozes…
Joodse Bijbel: Mozes in Egypte

Joodse Bijbel: Mozes in Egypte

Mozes krijgt interesse in het lijden van het Joodse volk. Hij gaat ze helpen. Op een dag slaat hij een Egyptische opziener dood. Hij moet vluchten naar Kush. Daar wordt hij koning. Maar wanneer de reg…
Joodse Bijbel: de geboorte van Mozes

Joodse Bijbel: de geboorte van Mozes

De dag nadert wanneer, volgens de Egyptische astrologen, de bevrijder van de kinderen van Israël geboren zal worden. Omdat ze niet weten of hij van Joodse of Egyptische afstammeling zal zijn, worden o…
Joodse Bijbel: Israëls slavernij in Egypte

Joodse Bijbel: Israëls slavernij in Egypte

Behalve hun taal, kleding en namen, zijn veel kinderen van Israël geassimileerd in de sociale en culturele omgeving van hun Egyptische buren en zij zijn degenen die de toorn van de Egyptenaren ontlokk…
Joodse Bijbel: Jakob en zijn familie naar Egypte

Joodse Bijbel: Jakob en zijn familie naar Egypte

Jakob is overdonderd wanneer hij van zijn zoons verneemt dat Jozef nog in leven is. Hij aanvaardt de uitnodiging om in Egypte te gaan wonen met zijn gehele huishouding. Farao wijst hen het land Goshen…
Joodse Bijbel: Jozef openbaart zijn identiteit

Joodse Bijbel: Jozef openbaart zijn identiteit

Opnieuw test Jozef zijn broers. In hoeverre zijn ze bereid zichzelf op te offeren voor de ander? Jozef laat zijn 'magische' beker in de zak van Benjamin leggen. Wanneer de broers vertrekken worden ze…
Joodse Bijbel: Jozefs broers opnieuw naar Egypte

Joodse Bijbel: Jozefs broers opnieuw naar Egypte

Omdat de hongersnood nog niet voorbij is in Kanaän wordt Jakob wel gedwongen om zijn zonen samen met Benjamin terug te laten keren naar Egypte om opnieuw voedsel te halen. Juda staat in voor de veilig…
Joodse Bijbel: Jozefs broers komen naar Egypte

Joodse Bijbel: Jozefs broers komen naar Egypte

Omdat er ook hongersnood heerst in Kanaän, gaan de broers van Jozef op weg naar Egypte om er graan te halen. Jozef verwacht zijn broers. Hij herkent ze, maar zij herkennen hem niet. Jozef gaat zijn br…
Joodse Bijbel: Jozef als bestuurder van Egypte

Joodse Bijbel: Jozef als bestuurder van Egypte

Jozef komt vrij uit de gevangenis wanneer de Farao hem vraagt zijn dromen te verklaren. Met hulp van G'd vertelt Jozef wat de dromen van de Farao betekenen. Egypte zal zeven jaren in welvaart leven. D…
Joodse Bijbel: Jozef bij Potifar en in gevangenis

Joodse Bijbel: Jozef bij Potifar en in gevangenis

Jozef belandt, nadat hij verkocht is door zijn broers aan slavenhandelaars, in Egypte. Hier wordt hij slaaf van Potifar. Potifar erkent dat Jozef een bijzondere slaaf is en stelt hem aan het hoofd van…
Joodse Bijbel: Jozef en zijn broers

Joodse Bijbel: Jozef en zijn broers

Jozef is de favoriete zoon van Jakob. Dit wekt veel jaloezie op bij de andere broers. Ze gaan hem nog meer haten wanneer hij over zijn dromen vertelt waarin de schoven van zijn broers buigen voor zijn…
Joodse Bijbel: Jakob keert naar Kanaän terug

Joodse Bijbel: Jakob keert naar Kanaän terug

Jakob keert terug naar Kanaän. Hij vertrekt in het geheim omdat hij bang is dat zijn oom Laban hem niet wil laten gaan. Laban achtervolgt Jakob echter. In een droom krijgt Laban van G'd te horen Jakob…
Joodse Bijbel: Jakob bij Laban

Joodse Bijbel: Jakob bij Laban

Jakob arriveert na zijn vlucht voor Ezau bij zijn oom Laban in Haran. Hij ontmoet Rachel. Laban belooft dat Jakob met Rachel mag trouwen als hij 7 jaar voor hem werkt. Maar na 7 jaar moet Jakob eerst…
Joodse Bijbel: Jakob op de vlucht voor Ezau

Joodse Bijbel: Jakob op de vlucht voor Ezau

Nadat Jakob de zegen van zijn vader Izaäk heeft ontvangen moet hij vluchten voor Ezau die hem wil doden. Rebekka stelt aan Jakob voor om naar haar broer Laban te gaan in Haran (Mesopotamië). Onderweg…
Joodse Bijbel: Jakob ontvangt de zegen van Izaäk

Joodse Bijbel: Jakob ontvangt de zegen van Izaäk

Izaäk ligt op zijn ziekbed. Als laatste verrichting wil hij zijn zoon Ezau zegenen. Izaäk ziet Ezau's goddeloze gedrag niet omdat zijn ogen ogen slechter worden en hij gebonden is aan zijn tent. Rebek…
Joodse Bijbel: de tweeling Jakob en Ezau

Joodse Bijbel: de tweeling Jakob en Ezau

Na twintig jaar krijgen Izaäk en Rebekka eindelijk kinderen: een tweeling, Jakob en Ezau. Hoewel het tweelingen zijn hebben ze verschillende karakters. Jakob is veel thuis om te studeren; Ezua jaagt o…
Joodse Bijbel: Izaäk en Rebekka trouwen

Joodse Bijbel: Izaäk en Rebekka trouwen

Abraham wil graag dat Izaäk een vrouw zal trouwen die hetzelfde karakter en statuur van Sara heeft. Abraham besluit daarom te zoeken naar een schoondochter bij de kinderen van zijn broer Nahor. Zijn d…
Joodse Bijbel: Abraham getest - het Akeida altaar

Joodse Bijbel: Abraham getest - het Akeida altaar

Abraham wordt getest door G'd. Hij moet zijn zoon Izaäk offeren. Abraham stelt geen vragen en hij volgt het bevel van G'd op. Op het moment dat Abraham het mes heft houdt een engel hem tegen. Het beve…
Joodse Bijbel: Izaäk en Ismaël

Joodse Bijbel: Izaäk en Ismaël

Abraham verhuist van Hebron naar Gerar in het land van de Filistijnen. Daar krijgen hij en Sara een zoon, Izaäk. Izaäk wordt op de achtste dag besneden als verbondsteken met G'd. Sara wil dat Ismaël e…
Joodse Bijbel: Vernietiging van Sodom en Gomorra

Joodse Bijbel: Vernietiging van Sodom en Gomorra

G'd heeft besloten om de goddeloze steden Sodom en Gomorra te vernietigen. Abraham doet nog een pleidooi om de vernietiging te voorkomen om de rechtvaardigen in de steden te sparen. G'd belooft aan Ab…
Bijbel (Tenach) - Halacha & Haggada

Bijbel (Tenach) - Halacha & Haggada

De Bijbel is de bron en uitgangspunt van het Jodendom. In de loop der eeuwen is er enorme Joodse literatuur ontstaan die voornamelijk gebaseerd is op zowel de Geschreven als Mondelinge Tora (de vijf b…
Joodse Bijbel: Het verbond tussen G'd en Abraham

Joodse Bijbel: Het verbond tussen G'd en Abraham

G'd belooft Abram een rijk nageslacht. Hoewel Abram oud is en geen kinderen heeft gelooft hij G'd. G'd vertelt Abram dat zijn nakomelingen eerst als slaaf in Egypte zullen verblijven maar daarna zulle…
Bijbel (Tenach) - Hebreeuwse poëzie in de Tenach

Bijbel (Tenach) - Hebreeuwse poëzie in de Tenach

In Tenach vinden we veel poëzie. Sommige Bijbelboeken zijn zelfs geheel in dichtvorm geschreven. De belangrijkste poëtische boeken zijn: het Psalmenboek (Sefer Tehilliem), de Spreuken van Salomo (Misj…
Bijbel (Tenach) - muziek & muziekinstrumenten in Oud Israël

Bijbel (Tenach) - muziek & muziekinstrumenten in Oud Israël

De Bijbel (Tenach) vormt bijna de enige en belangrijkste bron wat betreft informatie over muziek en muziekinstrumenten. Daarnaast is wat informatie beschikbaar uit archeologische vondsten. Met de info…
Bijbel (Tenach) - kunst in de Tenach

Bijbel (Tenach) - kunst in de Tenach

In de kunstuitdrukkingen van het volk Israël zijn invloeden van zijn directe omgeving terug te vinden. Een wezenlijk probleem is dat de Tora verbiedt om afbeeldingen van mens en dier te maken. Hetzelf…
Joodse Bijbel: Abram en Lot delen het land

Joodse Bijbel: Abram en Lot delen het land

Vanwege een hongersnood trekt Abram met zijn gevolg naar Egypte. Wanneer de hongersnood ten einde is keren Abram en Lot naar Kanaän terug. Daar krijgen de herders van Abram en Lot ruzie over de grond…
Bijbel (Tenach) - natuurbeelden in de Tenach

Bijbel (Tenach) - natuurbeelden in de Tenach

In de Tenach komen veel natuurbeelden voor. De mensen leefden erg dicht bij de natuur en waren er nauw mee verbonden. Dit komt terug in veel Bijbelpassages. Natuurbeelden worden gebruikt om bepaalde d…
Joodse Bijbel: het leven van aartsvader Abraham

Joodse Bijbel: het leven van aartsvader Abraham

Abraham is de eerste aartsvader. Hij is de zoon van Terach die aan het hof van Nimrod dient. Nimrod wil de baby Abram doden omdat zijn astrologen Abram als een toekomstige bedreiging zien. Terach redt…
Joodse Bijbel: Toren van Babel - spraakverwarring

Joodse Bijbel: Toren van Babel - spraakverwarring

De Toren van Babel staat bekend om de spraakverwarring die het uiteindelijk veroorzaakt. De mensen bouwen een Toren om zich gelijk te voelen met G'd. G'd straft deze arrogantie af en de mensen die tot…
Joodse Bijbel: Noach en de Zondvloed

Joodse Bijbel: Noach en de Zondvloed

Noach en zijn familie zijn de enige rechtvaardige en vrome mensen op aarde. Omdat de rest van de mensheid in corruptie leeft besluit G'd al het leven te vernietigen. Alleen Noach en zijn familie blijv…
Joodse Bijbel: Kaïn en Abel en nakomelingen Adam

Joodse Bijbel: Kaïn en Abel en nakomelingen Adam

De eerste mensen die geboren worden zijn Kaïn en Abel, de twee kinderen van Adam en Eva (die door G'd geschapen werden). Kaïn, de eerstgeborene ploegt de velden en Abel is schaapsherder. De twee maken…
Joodse Bijbel: schepping van de wereld; Adam en Eva

Joodse Bijbel: schepping van de wereld; Adam en Eva

Het Woord van G'd zet de Schepping in beweging: hemel en aarde, bergen en rivieren en alles wat er op leeft. In het begin roept G'd de hemel en de aarde in leven. In zes dagen schept Hij een wereld va…
Bijbel (Tenach) - De positie van de mens

Bijbel (Tenach) - De positie van de mens

De mens wordt in de Tenach aangeduid door middel van verschillende woorden, die elk de verschillende aspecten van de menselijke natuur weergeven of benadrukken. De belangrijkste zijn: Adam, Iesj, Enos…
Bijbel (Tenach) - Geniza & Belangrijke handschriften

Bijbel (Tenach) - Geniza & Belangrijke handschriften

De Tora is altijd het middelpunt geweest in het religieuze leven van het volk Israël. De Tora wordt geschreven op een rol en heet de Heilige Wetsrol. Het is gemaakt van perkament. De schrijver schrijf…
Bijbel (Tenach) - Boekrollen

Bijbel (Tenach) - Boekrollen

In deel II besprak ik de schriftelijke vastlegging en overlevering van de Bijbel. Men gebruikte hiervoor steen, metaal en hout als materiaal, waarin het schrift gegraveerd, gebeiteld of gekerfd werd.…
Bijbel (Tenach) - Overlevering & Masora

Bijbel (Tenach) - Overlevering & Masora

De Tora is door Mozes via God ontvangen en is sindsdien overgeleverd. De overlevering geldt ook voor de overige Bijbelboeken. In de loop der eeuwen ging de benaming "Tora" in algemene zin alle Bijbelb…
Bijbel (Tenach) - Canon & Tora

Bijbel (Tenach) - Canon & Tora

Het Oude Testament (Tenach) is in de loop der geschiedenis met verschillende benamingen aangeduid. De vroegste benaming is 'HaSefariem' (de boeken). Dit werd door Grieks sprekende Joden vertaald met B…
Bijbel (Tenach) - het Hebreeuws, een semitische taal

Bijbel (Tenach) - het Hebreeuws, een semitische taal

Hebreeuws is de belangrijkste taal van het Oude Testament (enkele stukken zijn in het Aramees geschreven). De term Hebreeuws is pas tijdens het begin van het christendom ingevoerd. Daarvoor werd de ta…
Gepubliceerd door Etsel op 13-02-2011, laatst gewijzigd op 28-08-2017. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
Schrijf mee!